شناسايي سامانه هاي گردشي وردسپهر در ارتباط با بارش هاي مخاطره آميز حوضه آبريز كرخه

بارش يكي از متغيرهاي محيطي بسيار مهمي است كه تغييرات مكاني و زماني زيادي از خود نشان مي‌دهد و اين پديده تحت تاثير سيستم‌هاي گردش جوي سطح بالا قرار دارد. از اين رو شناسايي الگوهاي جوي غالب در ارتباط با بارش‌هاي سنگين جهت مديريت و كاهش ريسك سيلاب امري ضروري مي‌باشد. در اين پژوهش جهت شناسايي الگوهاي بارش سنگين در حوضه آبريز كرخه طي دوره آماري 45 ساله( 1967 تا 2012 )، با اعمال صدك 95 درصد بر روي داده‌هاي روزانه 33 ايستگاه سينوپتيكي و بارانسنجي از طريق رويكرد محيطي به گردشي تعداد 310 روز بارش سنگين شناسايي گرديد. سپس جهت تبيين رفتار الگوهاي به وجود آورنده اين بارش‌ها با اعمال تحليل مولفه‌هاي اصلي از نوع آرايه Tو از طريق چرخش به روش پروماكس بر روي داده‌هاي ارتفاع ژئوپتانسيل جو بالا مستخرج از مركز ملي پيش بيني‌هاي محيطي/ مركز ملي پژوهش‌هاي جوي(NCEP/NCAR) تعداد4 تيپ آب و هوايي شناسايي شد. نتايجي كه از اين پژوهش حاصل گرديد نشان داد كه بيشتر بارش‌هاي سنگين حوضه آبريز كرخه متاثر از قرارگيري الگوهاي ناوه‌اي عميق به همراه سردچال‌هاي بريده بر روي منطقه و همچنين متاثر از بندال‌هايي از نوع دوقطبي، امگا و ركس مي باشد و منطقه مورد مطالعه در قسمت شرقي ناوه‌هايي كه توسط اين الگوها شكل گرفته اند قرار دارد.