بررسي و ارزيابي ساختار كالبدي- فضايي شهرهاي ايران از ديدگاه مدرنيسم و پست مدرنيسم (نمونه موردي: كلانشهر تهران)

بررسي مراحل رشد و توسعه كالبدي شهرهاي جهان حاكي از تأثير دو پارادايم مدرنيسم و پست‌مدرنيسم بر سازمان و ساختار فضايي شهرها مي‌باشد. به‌گونه‌اي كه تأثيرات اين دو پارادايم منجر به توسعه شهرها، ايجاد و توسعه شبكه ارتباطي و بزرگراه‌ها، ايجاد شهرك‌هاي اقماري و حومه شهرها داشته و بيش‌ترين تأثير را در حوزه فضايي و كالبدي شهرها برجاي گذاشته است. مدرنيسم و اثر آن مدرنيته، تأثيراتي بنيادي در حوزه‌هاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي، فرهنگي و كالبدي فضايي داشته است و بيش از همه، تحول جامعه شهري، آن‌هم در ابعاد كالبدي-فضايي شهر، را هدف قرار داده و مفاهيم كهن شهرسازي را به‌شدت دگرگون كرده است. از سويي ديگر پست‌مدرنيسم نيز درزمينهٔ اقتصادي، اجتماعي، سياست و درزمينهٔ روش‌شناسي نيز تأثيراتي بر سازمان فضايي شهر داشته است. در همين راستا هدف از پژوهش حاضر ارزيابي ساختار فضايي كلان‌شهر تهران از ديدگاه مدرنيسم و پست‌مدرنيسم مي‌باشد. روش كار در اين تحقيق با رويكرد توصيفي- تحليلي بوده و جمع‌آوري اطلاعات بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي و اسنادي تدوين‌شده است. يافته‌ها حاكي از آن است كه در مدرنيسم مؤلفه‌هاي مانند ساخت‌وساز بلندمرتبه و دانه‌دار به ترتيب در جايگاه‌هاي اول تا سوم و در پست‌مدرنيسم مؤلفه‌هاي مانند تركيب كاربري‌ها و وجود تنوع در ساخت مسكن، وجود اصل اختيار در كالبد شهر و تراكم متوسط و كاربري تركيبي اشاره كرد كه در جايگاه‌هاي اول تا سوم ازلحاظ تأثيرگذاري بر ساختار فضايي بر كلان‌شهر تهران نقش داشته‌اند. بنابراين تلفيق دانش و تجربيات بومي، مدرن و پسامدرن مي‌تواند ضمن حفظ هويت شهري، ايمني، زيبايي، توسعه پايدار شهري را تحقق بخشد.