انگ اجتماعي مرتبط با HIV: معضلي براي پيشگيري از گسترش HIV

HIV-related Stigma: A Dilemma in the Prevention of HIV Spread

ابتلا به HIV/AIDS يك معضل جهاني است كه سه دهه از ظهور آن مي‌گذرد(1) اما هنوز در بين دانشمندان علوم ذيربط مسأله‌اي پيچيده و منحصربه فرد محسوب مي‌شود. در حالي كه HIV/AIDS از نظر پزشكي يك بيماري مزمن و كشنده تعريف مي‌شود، از لحاظ اجتماعي به عنوان يك انگ اجتماعي تلقي شده كه شأن افراد مبتلا را مورد آماج خود قرار مي‌دهد. به اين معني كه فرد مبتلا به HIV در كنار تحمل بار درد و استرس ناشي از بيماري و ترس از مرگ ناچار است احساسات منفي ديگري نظير طرد، پيش داوري، تحقير و انواع تبعيض‌ها را از سوي جامعه تحمل نمايد. به طوري كه به نظر مي‌رسد پيامدها و مشكلات ناشي از انگ اجتماعي مرتبط با HIV از خود بيماري دردناك‌تر باشد(2). از آنجا كه بيماري HIV با رفتارهاي قابل اجتنابي همچون رابطه جنسي غيرايمن و سوء مصرف مواد مخدر در ارتباط است، افراد مبتلا غالباً مسئول بيماري خود شناخته مي‌شوند(3) و خصوصاً عدم اطلاع رساني صحيح رسانه‌ها موجب شده كه اين افراد به عنوان مجرم در جامعه شناخته شوند(4). ترس از قضاوت يا تبعيض از سوي ديگران مي‌تواند روش نگريستن افراد مبتلا به خود و نحوه تطابق با وضعيت بيماري را عميقاً تحت تأثير قرار دهد. اين تجربه ممكن است موجب شود افراد خود را مورد سرزنش قرار داده و سزاوار بدرفتاري بدانند(5) و حتي از حق درمان و استفاده از ساير مزاياي اجتماعي دست بكشند. اين امر با آثار مخربي بر پيشگيري، مراقبت و درمان HIV همراه است. انگ مرتبط با HIV با تعصبات فرهنگي و مسايل جنسيتي نيز در تعامل است. در سراسر جهان، وقتي زني به HIV مبتلا مي‌شود با برخوردهاي تبعيض گرايانه‌تري نسبت به مردان مواجه مي‌شود. از اين رو بسياري از زناني كه با HIV زندگي مي‌كنند به دليل ترس از طرد شدن، خشونت و حتي مرگ، وضعيت بيماري خود را از همسرانشان مخفي مي‌كنند. اين امر منجر به از دست رفتن فرصت پيشگيري از عفونت همسر مي‌شود و همچنين امكان دسترسي به خدمات مراقبتي و درماني مورد نياز را از زنان سلب مي‌كند(6). در واقع يك ارتباط چرخشي بين انگ اجتماعي و HIV وجود دارد؛ افرادي كه انگ و تبعيض را تجربه مي‌كنند به حاشيه رانده شده و نسبت به ابتلاي HIV آسيب پذيرتر مي‌شوند. از سوي ديگر، افرادي كه به HIV مبتلا هستند بيش از ديگران مستعد تجربه انگ و تبعيض مي‌باشند(7). سازمان جهاني بهداشت، ترس از انگ و تبعيض را به عنوان مهمترين مانع براي انجام آزمايش HIV، آشكار كردن وضعيت HIV و دريافت دارو معرفي كرده است. گزارش شده است كه در 35 درصد كشورها، بيش از 50 درصد مردم داراي نگرش‌هاي منفي و تبعيض آميز نسبت به مبتلايان به HIV هستند(8) و تقريبا از هر هشت نفري كه به HIV مبتلا هستند، يك نفر به دليل ترس از انگ و تبعيض از خدمات بهداشتي استفاده نمي‌كند. در سال 2016، 60 درصد كشورها گزارش كردند كه نگرش‌هاي تبعيض آميز كاركنان بهداشتي به معتادين تزريقي مانع از ارايه كافي خدمات پيشگيرانه HIV به اين افراد مي‌گردد(9). انگ و تبعيض نسبت به افرادي كه با HIV زندگي مي‌كنند در ميان كاركنان خدمات بهداشتي در تمام سطوح شايع بوده و به اشكال مختلفي ديده مي‌شود. كاركنان بهداشتي ممكن است تماس خود با مبتلايان به HIV و مراقبت از اين بيماران را كاهش دهند، درمان آنها را به تعويق اندازند يا افراد مبتلا به HIV را از ساير بيماران ايزوله كنند. اين در حالي است كه عدم تمايل افراد به انجام آزمايش HIV موجب تأخير در تشخيص بيماري، پيشرفت بيماري به مرحله AIDS و درمان نامؤثر آن شده و احتمال انتقال عفونت به ديگران و مرگ زودهنگام را افزايش مي‌دهد(7). با وجود پيشرفت‌هاي زيادي كه در زمينه شناخت HIV و روش‌هاي انتقال آن صورت گرفته اما تلاش در زمينه كاهش انگ و برچسب زدن بر اين افراد كافي نبوده است(10،11). اين در حالي است كه برخورد مؤثر با انگ و تبعيض مرتبط با HIV كه مانعي عمده در مسير اقدام هماهنگ در سطوح جهاني، منطقه‌اي، ملي و اجتماعي است، يك الزام حقوق بشري مي‌باشد. بنابراين به كارگيري برنامه‌هاي اختصاصي كه بر حقوق بيماران مبتلا به HIV تأكيد دارند راهي شناخته شده براي ريشه كني انگ مي‌باشد(12). از آنجا كه انگ پديده‌اي است كه به طور اجتماعي ساخته مي‌شود(2)، ضروري است كه رويكردي همه جانبه براي مقابله با آن اتخاذ گردد. از اين رو مقابله با انگ بايد در سطوح مختلف فردي، اجتماعي، سازماني، و سياست گذاري مورد توجه قرار گيرد. در سطح فردي، بالا بردن آگاهي افراد در خصوص انتقال، مراقبت و پيشگيري از HIV و دسترسي به خدمات و حقوق قانوني ضروري است. همچنين اهميت حمايت‌هاي اجتماعي از مبتلايان به HIV نبايد ناديده گرفته شود. در برنامه‌هاي آموزشي كاركنان خدمات بهداشتي بايد محرك‌هاي فرهنگي ايجاد انگ و تبعيض از قبيل ترس‌هاي شخصي از عفونت، تعصب نسبت به گروه‌هاي مستعد و آسيب پذير و سوء برداشت يا عدم آگاهي در مورد انتقال HIV، درمان و پيشگيري از آن مورد توجه دقيق قرار گيرند. رسانه‌ها بايد آگاهي مردم در مورد HIV و آثار آن بر زندگي افراد را افزايش دهند و با برجسته كردن اين موضوع كه افراد مبتلا به HIV نيز همچون ساير انسان‌ها از حقوق انساني برخوردارند، با تغيير نگرش مردم با انگ و تبعيض مرتبط با HIV مقابله نمايند. همچنين در سطح سياست‌گذاري لازم است تبعيض‌ها در استخدام، آموزش، خدمات بهداشتي و ساير حيطه‌ها براي افراد مبتلا به HIV رفع گردد. در واقع، ريشه كني انگ و تبعيض كه مانع بزرگي در راه دستيابي به خدمات درماني و پيشگيرانه است، كليد پايان دادن به همه گيري HIV است.

HIV/AIDS is a global health concern that spans three decades of its emergence(1). However, it remains a complex, unique issue among experts. While HIV/AIDS is medically recognized as a chronic, fatal disease, there is a social stigma attached to the disease, which targets the dignity of the patients. In addition to the burden of the disease, stress, and fear of death, an HIVinfected patient is faced with negative emotions, such as social rejection, prejudice, humiliation, and discrimination, so that HIV-related stigma seems to be more burdensome for the patients than the disease(2). Since HIV infection is associated with avoidable behaviors (e.g., unsafe sexual relations and substance abuse), the patients are often responsible for their own illness(3). On the same note, the failure of the media to properly inform people has led the populace to regard AIDS immoral(4). The fear of judgment or discrimination from others deeply affects the self-image of the patients with HIV infection, as well as their coping abilities. This experience may cause self-blame in the patients, who may, as a result, presume themselves to be deserving of maltreatment(5). They may even give up their rights to treat and receive other social benefits, which is associated with devastating effects on HIV prevention, care, and treatment. HIV-related stigma also interacts with cultural prejudices and gender issues. Globally, when a woman is infected with HIV, her status subjects her to more discriminatory treatment compared to a man. Therefore, many women living with HIV tend to hide their status from their spouses due to the fear of rejection, violence, and even death. This leads to the loss of the opportunity to prevent the infection of the spouse, and also deprives women of access to the necessary care and treatment(6). There is a cyclical relationship between stigma and HIV; the individuals who experience stigma and discrimination due to HIV infection are marginalized, thereby becoming more vulnerable to HIV. On the other hand, patients with HIV are more prone to discrimination and stigma than others(7). The World Health Organization has identified the fear of stigma and discrimination as the main barriers to HIV testing, HIV status disclosure, and access to HIV treatment. It is reported that in 35% of countries, more than 50% of the population have discriminatory attitudes toward HIV patients(8), and about one out of eight peopleinfected with HIV does not use health services due to the fear of discrimination and social stigma. In 2016, 60% of the countries across the world reported the discriminatory attitude of healthcare providers toward intravenous drug users, which in turn discourages them to provide adequate services for HIV prevention to these patients(9). HIV-related stigma and discrimination have been frequently observed in healthcare professionals at all levels, and the attitudes are manifested in a variety of manners. Healthcare providers may minimize their contact with HIV, neglect their proper care, delay their treatment, and isolate these individuals from other patients. However, the unwillingness of people to receive HIV testing delays the diagnosis of the disease, leading to its progression to the stage of AIDS and ineffective treatment, thereby increasing the risk of infection transmission and untimely death(7). Despite the advancement in the detection of HIV and its transmission, there have not been sufficient effort to reduce the social stigma and labeling attached to this disease(10,11). Management of HIV-related stigma and discrimination is a major impediment to the coordinated action at global, regional, national, and social levels, as well as a human rights obligation. Implementing specific programs that emphasize on the rights of HIV patients is a well-known way of eradicating HIV-related stigma(12). Stigma is a social construction(2), and it is imperative to adopt a comprehensive approach to deal with it. Therefore, tackling with stigma should be taken into consideration at the individual, social, organizational, and policy-making levels. At the individual level, raising public awareness regarding HIV transmission, care, and prevention, while ensuring access to proper services and legal rights is absolutely essential. Another influential factor in this regard is providing social support to HIV patients. In the educational programs for healthcare providers, the cultural stimuli for the establishment of HIV-related stigma and discrimination (e.g., fear of infection, prejudice toward vulnerable groups, and misconceptions/lack of knowledge regarding HIV transmission, treatment, and prevention) should be considered. Furthermore, the media should raise public awareness regarding HIV and its effects on the lives of people, thereby tackling HIV-related stigma through changing the false attitudes and emphasizing on the fact that patients with HIV have the same human rights as others. At the policy-making level, factors such as discrimination in employment, education level, health service provision, and other needs of HIV patients must be addressed. Eradicating the discrimination and stigma attached to HIV infection, which is a major obstacle to access to health and preventive services, is the key to stopping the HIV epidemic.