تأثير اصلاح كننده هاي مختلف روي برخي خصوصيات خاك، زيست توده و محتواي عنصري ذرت تحت آبياري با پساب صنعتي

The Effect of Different Amendments on some Soil Properties, Biomass and Accumulation of Elements in Corn under Industrial Wastewater Irrigation

هدف مطالعه حاضر بررسي تأثير اصلاح‌كننده‌هاي مختلف بر برخي خصوصيات شيميايي خاك، ماده خشك و محتواي عنصري گياه ذرت (Zea mays) كشت شده در خاك آبياري شده با پساب صنعتي بود. آزمايش گلداني با كاربرد تيمارهاي گچ، اسيد سيتريك، كود دامي و كمپوست، جداگانه و به‌صورت تركيبي در قالب طرح كاملاً تصادفي و با 4 تكرار در گلخانه پرديس دانشگاه بوعلي‌سينا در سال 1392 انجام شد. نتايج نشان داد كه كاربرد اصلاح‌كننده‌هاي مختلف در خاك تحت آبياري با پساب، سبب تغييرات معني‌دار pH، قابليت هدايت الكتريكي، ظرفيت تبادل كاتيوني، ماده آلي، كربنات كلسيم معادل و كاتيون‌هاي محلول خاك شد. حداكثر و حداقل وزن‌تر )به‌ترتيب 350/50 و 42/75 ميلي‌گرم بر كيلوگرم) در تيمار كود دامي و اين مقادير براي وزن‌خشك ذرت (به‌ترتيب 74/87 و 10/54 ميلي‌گرم‌ بر كيلوگرم) در تيمار شاهد مشاهده شد. با مقايسه ميانگين غلظت فلزات سنگين اندام هوايي ذرت با حدود معمول و بحراني عناصر سنگين در گياه مشخص شد كه غلظت كليه فلزات سنگين در ماده خشك اندام هوايي ذرت در حد مجاز بود. اما در ريشه ذرت غلظت همه فلزات به‌جز روي و كادميوم بيشتر از حدمجاز اين عناصر بود. به‌طور‌كلي بيش‌ترين غلظت مشاهده شده در گياه ذرت (اندام هوايي + ريشه) مربوط به آهن و كم‌ترين غلظت مشاهده شده مربوط به كادميوم بود. كاربرد توأم فاضلاب تصفيه شده و اصلاح‌كننده‌ها (به‌خصوص كود كمپوست) در خاك نه تنها از طريق تغذيه مناسب گياه باعث افزايش وزن‌تر و خشك ذرت شد، بلكه از شور و سديمي شدن خاك در درازمدت نيز جلوگيري مي‌كند.

The aim of this study was to investigate the effect of different amendments on soil properties, mass and accumulation of elements in corn (Zea mays) grown on irrigated soil with wastewater of Bu-Ali industrial region. The green house experiment was conducted with treatments of Gypsum, Citric Acid, farmyard manure and compost separately and as complex, in a completely randomized design with four replicates in Bu-Ali Sina University at 2013. Obtained results showed that the applied different amendments under wastewater irrigated, changed significantly chemical characteristics in the studied soil i.e. pH, EC, CEC, organic matter, CCE, soluble cations. The results also showed that the applied different amendments increased significantly dry and wet mass of corn, in which the maximum and minimum (350.50 and 42.75mg/kg respectively) was in farmyard manure treatment and those amount (74.87 and 10.54mg/kg respectively) observed for control treatment. Applied amendments on irrigated soil with wastewater was effected on heavy metal concentration of shoot corn plants, however it was much less than background in which was not adverse effect on plants. But on root corn plant concentration of Zn and Cd was above background in which was adverse effect on plants. The results showed that maximum and minimum heavy metal concentration in corn plant (root + aerial part) was related to Fe and Cd, respectively. The application of amendments (particularly compost and farmyard manure) and wastewater in soil coincidently, not only increased dry and wet mass of corn via nutrition of plant but also prevented salt and sodic conditions in soil for longer time.