بررسي خصوصيات جريان تركيبي در سرريز لبه تيز مركب و دريچه مستطيلي

دريچه­ ها و سرريزها ازجمله سازه­ هايي هستند كه براي اندازه­ گيري و كنترل جريان به­ كار مي‌روند. با توجه به تغييرات دبي در كانال­ ها سازه سرريز بايد كارايي اندازه ­گيري و كنترل دبي را در محدوده زيادي داشته باشد. اين محدوديت با كاربرد سرريزهاي مركب قابل رفع مي­باشد. همچنين در سرريزها مشكل تجمع رسوب در بالادست، بر روي هيدروليك جريان و بهره ­برداري از شبكه­هاي آبياري تاثير ميگذارد. بنابراين استفاده هم­زمان سازه سرريز مركب- دريچه مي­تواند مناسب باشد. هدف از اين پژوهش، بررسي خصوصيات هيدروليكي سرريز و سرريز– دريچه مركب لبه­تيز با سه مقطع (مثلثي- ذوزنقه­اي- مستطيلي) در بازشدگي­ هاي دريچه برابر 5/1، 3 و 5/4 سانتي­متر و زاويه راس 30،60،90 و 115 درجه و مقايسه آن با سرريزدريچه مستطيلي است. بدين منظور آزمايش­ها در يك فلوم مستطيلي به طول 12 متر و عرض نيم متر انجام شد. نتايج نشان داد كه با افزايش زاويه راس سرريز، ميزان دبي عبوري از مدل­ها، افزايش مي­يابد. همچنين به ازاي بار آبي معين با افزايش بازشدگي دريچه، دبي عبوري افزايش ولي ضريب دبي جريان كاهش يافت. بر اساس داده­ هاي آزمايشگاهي تغييرات ضريب دبي جريان در سرريز­هاي مركب در محدوده 43/0 تا 95/0 و در سرريز-دريچه مركب در محدوده 38/0 تا 82/0 بود. مقادير ضريب تبيين (R2)و جذر ميانگين مربعات خطا (RMSE) براي ضريب دبي جريان به ترتيب 94/0 و 03/0 به دست آمد. نتايج به‌دست ‌آمده نشان داد كه استفاده از تركيب خطي روابط جريان در سرريز و سرريز- دريچه با دقت قابل‌قبول قادر به برآورد ضريب دبي جريان مي­باشد