تأثير آموزش مبتني بر الگوي اعتقاد بهداشتي بر ارتقاي رفتارهاي تغذيه‌اي پيشگيري كننده از پوكي استخوان در دانش آموزان دختر مقطع دوم راهنمايي اصفهان

The effect of education based on health belief model on the improvement of osteoporosis preventive nutritional behaviors of second grade middle school girls in Isfahan

مقدمه: بدون ترديد، تغذيه صحيح در پيشگيري از ابتلا به بسياري از بيماري‌ها، به ويژه پوكي استخوان و افزايش كارآيي فكري و فيزيكي نيروي كار، نقش مهمي دارد. نظر به اهميت آموزش تغذيه به كودكان در سنين مدرسه، اين پژوهش با هدف تعيين تأثير برنامه آموزش بهداشت مبتني بر الگوي اعتقاد بهداشتي بر آگاهي، نگرش و عملكرد دانش آموزان دختر مقطع راهنمايي اصفهان در خصوص ارتقاي رفتارهاي تغذيه‌اي پيشگيري كننده از پوكي استخوان انجام گرديد. روش‌ها: مطالعه تجربي بر روي 130 دانش آموز دختر مقطع دوم راهنمايي اصفهان درسال 89- 1388 به صورت تصادفي در 2 گروه آزمون (66 نفر) و شاهد (64 نفر) به روش نمونه‌گيري چند مرحله‌اي انجام گرفت اطلاعات، پرسش‌نامه استاندارد مبتني بر الگوي اعتقاد بهداشتي و پرسش‌نامه FFQ (بسامد مصرف مواد غذايي) بود، پرسش‌نامه استاندارد الگوي اعتقاد بهداشتي در سه زمان قبل، همزمان و دو ماه بعد از آموزش تكميل گرديد و پرسش‌نامه FFQ در دو زمان قبل و 2 ماه بعد توسط دانش آموزان تكميل گرديد، بعد از انجام پيش آزمون، مداخله آموزشي در طي 4 جلسه آموزشي به مدت 4 هفته براي گروه آزمون انجام گرفت، اطلاعات‌ با نرم افزار SPSS 18 و آزمون‌هاي آماري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها: دو گروه از نظر متغيرهاي دموگرافيكي تفاوت معني‌دار با هم نداشتند. قبل از مداخله تفاوت معني‌داري بين ميانگين نمرات سازه‌هاي مختلف اين الگو در دو گروه مشاهده نشد (0/05p). نتيجه‌گيري‌:‌ نتايج اين مطالعه تأثير مثبتي روي الگوي تغذيه دانش آموزان داشته است و مداخله در افزايش و بهبود ميزان آگاهي، نگرش و عملكرد دانش آموزان مؤثر بوده است.

Background: Undoubtedly proper nutrition has a great role in the prevention of many diseases, especially osteoporosis, and in increasing intellectual and physical efficiency. Considering the importance of nutrition education for school age children, this study was performed to determine the effect of health education based on health belief model on the knowledge, attitude and practice of the second grade middle school girl students in Isfahan regarding osteoporosis preventive nutritional behaviors. Methods: In this quasi-experimental intervention study, 130 students randomized in two experimental (66) and controls (64) groups. Data collected using a standard questionnaire based on health belief model and FFQ questionnaire. The standard questionnaire was completed 3 times (before, immediately and 2 months after education) and FFQ questionnaire was completed 2 times (before and 2 months after education) by students. After pre-test, 4 educational session classes in experimental group were performed. Finally data collected and analyzed by SPSS16 software (T_ test, repeated measure ANOVA). Findings: Demographic variables of studied population in two groups was similar before intervention (P>0.05). Before intervention there was not significant differences between the scores of different structures of this model in two groups (P>0/05). After intervention, there was significant differences in the levels of knowledge, Perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, and performance between experimental and control groups (p<0.001). Conclusion: According to the results, the intervention had positive effect on nutritional pattern and it was effective also on improving the knowledge, Attitude and practice of the students in this regard.