تصحيح چند تصحيف و تحريف در ديوان خاقاني شرواني

خاقاني شرواني، شاعر نام‌آوري است كه طرز سخن و غرابت كلامش، از ديرباز زبانزد خاصّ و عام بوده است. سخن خاقاني داراي ويژگي‌هايي نظير استفاده‌ از اصطلاحات علوم مختلف، بازي‌هاي كلامي و ... است؛ چنان‌كه كمتر پيش مي‌آيد خوانندۀ شعر او از مراجعۀ مكرّر به شرح‌ها و فرهنگ‌هاي لغت بي‌نياز باشد. در گذر زمان و تحت­تأثير عواملي مانند بروز جنگ‌ها، آشفتگي‌ها و ديگر حوادث روزگار، نسخه‌هاي خطّي اصيل ديوان خاقاني، كم‌كم از بين رفته ‌است و تنها تعدادي انگشت‌شمار از آنها وجود دارد كه اساس كار مصحّحان و محقّقان قرار گرفته است. بااين­حال، وجود چند نسخۀ چاپي معتبر از ديوان وي، تاحدودي نياز دانشجويان و علاقه‌مندان را در دهه‌هاي اخير برطرف كرده است، امّا هنوز فقدان وجود يك تصحيح علمي-انتقادي پيراسته از اين ديوان احساس مي‌شود. نگارندگان باتوجّه ­به فراگيربودن موارد تصحيف و تحريف در ديوان خاقاني، و باتوجّه‌به اهميّت ساحت لفظ در نظر خاقاني و تأثير آن بر بُعد معنايي شعر او، درصدد رفع برخي اشتباهات در ديوان چاپي تصحيح سجادي برآمده‌ و كوشيده‌اند با استفاده از ساير نسخه‌هاي چاپي يا خطّي، اين اشتباهات را اصلاح كنند. همين نمونه‌هاي اندك، نشانگر ضرورت و اهميّت پيراستن سروده‌هاي خاقاني از نقيصۀ مذكور است.