• شماره ركورد
    1079303
  • عنوان مقاله

    منازعة هژمونيك نيروهاي ملي و مذهبي و تأثير آن در فروپاشي جبهة‌ملي اول (1328ـ1332)

  • پديد آورندگان

    جواهري‌پور، مهرداد دانشگاه آزاد اسلامي،‌ واحد تهران , صفايي، رضا دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران

  • تعداد صفحه
    26
  • از صفحه
    5
  • تا صفحه
    30
  • كليدواژه
    بحران , جبهة‌ملي , جنبش‌ ملي , طبقه متوسط , منازعه
  • چكيده فارسي
    هدف اين مقاله كاربست نظرية "هژموني" گرامشي براي بررسي رابطة نيروهاي ملي و مذهبي، و شناخت شالودة اجتماعي روابط تعارض‌آميز اين نيروها در متن تحولات دورة نخست‌وزيري دكتر مصدق است. اين بررسي براساس شواهد و داده‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد منازعة نيروهاي ملي و مذهبي بر سر هژموني از عوامل مؤثر بر فروپاشي جبهة‌ملي و سرنگوني دولت دكتر مصدق بود. از آن‌جايي‌ كه كشمكش‌ هاي سياسي به تنهايي نقش كليدي نداشته‌اند، در اين‌جا كشمكش‌ هاي سياسي در متن منازعة هژمونيك نيروهاي ملي و مذهبي تحليل شده‌اند. افزون بر اين، منازعة هژمونيك نيروهاي ملي و مذهبي بر اساس تمايزي تحليل مي‌شود كه گرامشي بين "رهبري سياسي" و "رهبري اخلاقي ـ فكري" مطرح كرده است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه منازعة آيت‌الله‌كاشاني و دكترمصدق بر سر "رهبري سياسي" جنبش ملي، و هم‌چنين منازعة گروه‌هاي ملي و مذهبي بر سر "رهبري اخلاقي فكري" نقش مهمي در تغيير موازنة نيروهاي اجتماعي و شكل‌گيري ائتلاف ضدمصدقي در واپسين روزهاي مرداد 1332 داشته است. درعين‌حال، اين منازعة هژمونيك بحران عميق‌تري را نيز در جامعة ايران آشكار ساخت: بحران هژموني، بحران ناشي از دورة گذار از يك "جامعة سنتي" به يك "جامعة متوسط جديد بود كه خودش را در تكثر منازعات هژمونيك نيروهاي ملي و مذهبي نمايان ‌ساخت.
  • سال انتشار
    1395
  • عنوان نشريه
    جامعه شناسي ايران
  • فايل PDF
    7667215
  • عنوان نشريه
    جامعه شناسي ايران