بررسي هيدروشيمي و كيفيت آب‌هاي زيرزميني در آبخوان دشت بوكان، استان آذربايجان غربي

Investigation of Hydrogeochemistry and quality of Groundwater in the Aquifer of Bukan Plain, West Azerbaijan Province

دشت بوكان، از دشت‌هاي مهم استان آذربايجان غربي است كه در آن، آب زيرزميني مهم‌ترين منبع مورد استفاده براي مصارف خانگي، كشاورزي و صنعتي مي‌باشد. هدف از اين مطالعه، بررسي عوامل طبيعي و انساني مؤثر بر كيفيت آبخوان اين دشت مي‌باشد. به اين منظور، از آب چشمه و چاه‌هاي منطقه نمونه‌برداري و پارامترهاي هيدروژئوشيميايي، غلظت يونهاي اصلي و عناصر بالقوّه سمي اندازه‌گيري شد. بر اساس موقعيت قرارگيري نمونه‌ها بر روي نمودار پايپر، آب‌هاي زيرزميني دشت بوكان داراي تيپ بي‌كربناته و رخساره‌ي كلسيكي بوده و در تعادل با كانيهاي كربناته مي‌باشد. در آبخوان دشت بوكان، نمونه‌هاي آب از نظر pH، هدايت الكتريكي، جامدات حل‌شده كل و غلظت يونهاي اصلي، براي مصارف شرب مناسب هستند، اما غلظت عناصر كادميم، سرب و سلنيم نسبت به استانداردهاي سازمان بهداشت جهاني براي آشاميدن، بالاتر است. براي عناصر سرب، روي، كادميم، آرسنيك و موليبدن، شيل‌هاي سياه و براي كروم و بور، فاضلاب‌هاي خانگي به عنوان منشاء معرفي شدند. همچنين كودهاي شيميايي، منشاء احتمالي منگنز، سلنيم و مس در آبخوان اين دشت مي-باشد. بر اساس نتايج، آبهاي زيرزميني مورد مطالعه، براي مصارف كشاورزي مناسب و براي مصارف صنعتي نامناسب هستند.