تحليل نسبت هستي‌شناسي و روش‌شناسي علم اقتصاد با اتكا بر رهيافت لاوسون

An Analysis of the Relation of Ontology and Methodology of Economics Based on the Lawson's Approach

هر نوع خاصي از هستي‌شناسي مستلزم روش‌شناسي ويژه است. هدف اين مقاله بررسي ديدگاه لاوسون دربارة ماهيت واقعيت اقتصادي- اجتماعي، ماهيت معرفت به آن و مشخص كردن روش‌هايي است كه براي ارزيابي جهان اقتصادي - اجتماعي مناسب هستند. مطابق تحليل صورت‌گرفته در اين مقاله، با اتكا بر رهيافت رئاليسم انتقادي لاوسون، ماهيت واقعيت اجتماعي به گونه‌اي است كه ابزار و روش رياضي را برنمي‌تابد و به‌جاي روش قياس و روش استقرا استفاده از پس‌كاوي براي تحليل‌هاي اقتصادي مناسب است. استدلال پس‌كاوانه عبارت است از حركت از شناخت برخي پديده‌هاي موجود در هر سطح از واقعيت به سمت شناخت مكانيسم‌ها در يك سطح عميق‌تر از واقعيت. علم اقتصاد با استفاده از روش استنتاج پس‌كاوي، مي‌تواند در تبيين واقعيات اجتماعي موفق باشد. روش‌شناسي پس‌كاوانه، خود از هستي‌شناسي مبتني بر رئاليسم انتقادي نشئت مي‌گيرد كه در مقابل روش قياسي اقتصاد متعارف مي‌تواند در تحليل اقتصادي به كار گرفته شود. بر اساس يافته‌هاي تحقيق از پس‌كاوي مي‌توان در تدوين نظريات اقتصاد اسلامي بهره برد.