عدالت مداري در تعدد زوجات از منظر متون اسلامي

رعايت عدالت در چند همسري يكي از گزاره هاي اخلاق مهم در حيطه خانواده است. از منظر قرآن كريم مرد و زن براي همديگر و مكمّل هم آفريده شده‌اند و مقتضاي فطرت انسان اين است كه هر يك از زن و مرد نسبت به جنس مخالف خود گرايش داشته و او را منشأ آرامش و آسايش خويش قرار مي‌‌دهد و به گونه‌اي كامجويي كند كه هم سلب توليد مثل و بقاي نوع انساني مي‌شود و هم مفسده‌اي بر آنها، بار نگردد. اما در اين ميان خداوند متعال محدوديّت‌هايي را در موارد استثنايي و حالات خاص كه براي زوجين پيش مي‌آيد، قرار داده است يكي از اين موارد خاص رعايت عدالت در چند همسري است. در اين نوشتار مفهوم عدالت در آيات چند همسري از منظر روايات و مفسران با هدف تبيين غناي هر چه بيشتر مفهوم عدالت در حوزه خانواده مورد اهتمام قرار گرفته است. قسم و نفقه به عنوان حائز اهميّت‌ترين موارد عدالت ظاهري در رواياتِ معصومان(ع) معرّفي شده‌اند و عدالت باطني كه عدالت در محبّت قلبي است و امري اختياري و تحت اراده انسان نيست، در حيطه شرط عدالت در چندهمسري معرفي نشده است. از اين رهگذر، اسلام تعدّد زوجات را به طور وجوب بر هر كسي وضع نكرده است بلكه اسلام با توجه به طبيعت افراد و از روي مصلحت اجتماع انساني تعدّد را تجويز نموده و برايش قيد عدالت را ذكر نموده كه تمام اين مفاسد را بر مي‌دارد.