تأملي بر جايگاه و نقش عشاير غرب ايران در جنگ جهاني اول

با ورود نيروهاي متخاصم جنگ جهاني اول به خاك ايران، دولت مركزي در صيانت از مرزها ناتوان شد؛ چراكه نه ساختار سياسي منسجمي داشت و نه ارتشي كارآمد كه مانع از هجوم آنها شود. اين زمان بخش زيادي از جمعيت ايران را ايلات و عشاير تشكيل مي‌دادند كه در قبال دادن ماليات در قلمرو خود، نسبتاً استقلال داشتند. فرض بر آن‌ است ‌كه استقلال داخلي، توان نظامي بالاي ايلات و عشاير و فقدان نظارت مركزي، آنان را به واكنش در مقابل مهاجمين واداشته است. اين مقاله درصدد پاسخ به اين پرسش‌هاست كه واكنش ايلات و عشاير غرب ايران در جنگ جهاني اول در برابر مهاجمين چه بوده؟ و مداخله ايلات و عشاير در اختلافات قواي درگير در جنگ چه تأثيري بر وضعيت آنان و ساختار ايلي كشور داشته است؟ نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه عشاير غرب ايران در جنگ جهاني جهت حفظ منافع و سياست تطميع و تشويق مهاجمين، رويكرد دوگانه‌اي داشتند: زماني با قواي متحدين و گاهي نيز با متفقين همراهي كردند. دستاورد پژوهش نشان مي‌دهد دامن زدن به جنگ نيز گرچه تلفات جاني و مالي براي آنان در پي داشت، در نهايت منجر به افزايش استقلال آنان شد.