منفي‌سازي و حاشيۀ سمت چپ جمله در جملات پرسشي بلي-خير در فارسي: رويكردي كمينه‌گرا

هدف از مقاله حاضر بررسي و تبيين شيوه توليد خوانش منفي و پرسشي در آن دسته از جملات پرسشي بليخير در فارسي است كه در آنها فعل تحت فرايندي نقشي- كلامي پيش‌گذاري مي‌شود و در حاشيه سمت چپ جمله در جايگاه قبل از فاعل قرار مي‌گيرد. داده‌هاي مورد استناد در اين پژوهش برگرفته از گونه گفتاري فارسي معيار و چارچوب نظري مورد استفاده، نظريه بازبيني مشخصه‌ها در برنامه كمينه‌گراي چامسكي (1995، 2000، 2001a و 2001b) و نيز فرضيه گروه متمم‌نماي انشقاقي ريتزي (1997) است. بدين منظور، نخست اين ايده مطرح مي‎گردد كه فعل پيش‌گذاري‌شده در ساخت‌هاي پرسشي بليخير مثبت و منفي در جايگاه هسته گروه تأكيد فرود مي‌آيد. در ادامه، پيشنهاد مي‌شود كه به دليل عدم امكان حركت آشكار فعل منفي به جايگاه هسته گروه منظوري به منظور فراهم‎نمودن خوانش پرسشي، مشخصه [+پرسشي] بر روي فعل به تنهايي با هدف بازبيني و ارزش‎گذاري مشخصه [پرسشي] هسته گروه منظوري به اين جايگاه حركت مي‌كند و مشخصه [منفي] را در جايگاه گروه تأكيد باقي مي‌گذارد. اين سازوكار تضمين مي‌كند كه مشخصه [منفي] بر روي فعل، مشخصه [+پرسشي] را تحت تسلط سازه‌اي قرار ندهد و از اين طريق، از توليد خوانشي غيرقابل قبول جلوگيري شود.