بررسي روابط بينامتني مينوي خرد و ديباچۀ شاهنامۀ فردوسي (بر اساس نظريه ژرار ژنت)

خوانش دقيق و درك عميق يك متن، بدون در نظر گرفتن متون پيشين و هم‌زمان با آن، امكان‌پذير نيست و هيچ اثري از آثار پيش از خود مستقل نيست. موضوع ارتباط يك متن با متون ديگر، نخستين بار مورد توجّه باختين قرار گرفت و سپس توسّط ژوليا كريستوا و ژرار ژنت، گسترش يافت. شباهت و همانندي روايت‌ها و خرده‌روايت‌هاي شاهنامه با ديگر آثار پيش از آن و هم‌چنين شباهت ديدگاه‌هاي فلسفي و ديني مطرح شده در شاهنامه، به ويژه در ديباچۀ آن، با برخي متون پيش از آن هم‌چون اوستا، كارنامۀ اردشير بابكان، يادگار زريران، يادگار بزرگمهر، بندهش، مينوي خرد و ديگر آثار و روايات حماسي و ملّي، وجود بينامتنيت ميان اين آثار را تأييد مي‌كند و به شناختن آن‌ها و بازخواني شاهنامه از طريق آن‌ها،  كمك مي‌كند. در اين مقاله، با مقايسۀ محتوايي ديباچۀ شاهنامۀ فردوسي و متن ترجمه شدۀ مينوي خرد به فارسي، به روابط بينامتني اين دو اثر از منظر نظريۀ ژنت پرداخته شده و نتيجۀ اين بررسي نشان مي‌دهد كه بي‌شك، مينوي خرد يكي از پيش‌متن‌هاي اصلي حكيم فردوسي در سرايش شاهنامه بوده است.