حاكميّت پس از حضرت مهدي از منظر روايات شيعه

اين پژوهش به دنبال پاسخ به اين سؤال است كه حكومت بعد از حضرت مهدي چه مي‌شود؟ با تأمل در روايات شيعه در رابطه با امر حكومت پس از حضرت حجت سه نظريه قابل طرح است: 1. پيامبر اكرم 9 و ائمه اطهار : رجعت نموده و حاكم مي‌شوند؛ 2. دوازده مهدي بعد از حضرت حاكم مي‌شوند؛ 3. كسي حاكم نمي‌شود و قيامت بر پا مي‌شود. نظريه رجعت در آثار متعددي مورد بررسي قرار گرفته است. از اين رو در اين پژوهش به مسئله رجعت پرداخته نشده و تنها دو مورد اخير بررسي و نقد گرديده است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد در مورد برپايي قيامت هيچ روايت معتبرالسندي در منابع شيعه موجود نيست و چنانچه يافت شود، خبر واحد است و قابليّت تعارض با روايات رجعت را ندارد، يا كنار گذاشته شده و يا تأويل مي‌شود. اما درباره حاكميت دوازده مهدي چهار روايت وجود دارد كه تنها يكي از آنها در تعارض با روايات رجعت است. اما آن هم از منابع اهل‌سنت نقل شده است. از سه روايت باقي مانده يكي مؤيد نظريه رجعت بوده و دو روايت ديگر قابل جمع با آن است. البته روايت پنجمي نيز وجود دارد كه پيروان مدعي دروغين احمد الحسن (احمد اسماعيل بصري) نظريه حاكميت دوازده مهدي را دليل خود دانسته‌اند. با تبيين مقصود حقيقي اين روايت، ارتباط آن با حاكميّت دوازده مهدي رد شده است.