تخمين حجم بلوك‌هاي برجاي سنگ با استفاده از فاصله‌داري درزه‌ها در معادن تراورتن آذرشهر

قبل از شروع معدن‌كاري در معادن كواري و استخراج بلوك‌هاي سنگ، در صورتي كه حجم بلوك‌هاي قابل استخراج پيش از هرگونه سرمايه گذاري و خريد ماشين‌آلات پيش‌بيني شود، به ميزان بالايي از صرف هزينه‌هاي بي‌مورد و ركود سرمايه‌ها جلوگيري خواهد شد. حجم بلوك‌هاي سنگ را مي‌توان از تحليل اندازه‌گيري‌هاي فاصله‌داري درزه‌ها و با استفاده از روش‌هاي مختلف تخمين زد. از جمله اين روش‌ها مي‌توان به روش‌هاي استفاده از فاصله‌داري درزه‌ها، استفاده از تعداد حجمي درزه و استفاده از چگالي وزني درزه‌داري اشاره كرد. اندازه‌گيري درزه‌ها را مي‌توان با انتخاب چندين خط برداشت در رخنمون‌هاي سنگي انجام داد. با انتخاب خطوط برداشتي به طول 1562 متر در امتداد 152 سينه‌كار از معادن تراورتن آذرشهر، فاصله‌داري و ساير ويژگي‌هاي درزه‌ها اندازه‌گيري و ثبت شد. با تجزيه و تحليل اطلاعات برداشت شده، متوسط تعداد حجمي برجاي درزه(Jvi) برابر با 12/1 درزه در هر مترمكعب، متوسط شاخص كيفيت بلوك(BQD) برابر با 76/69 درصد و متوسط فاصله‌داري درزه‌ها براي معادن مورد مطالعه برابر با 45/3 متر محاسبه شد. سپس با استفاده از سه روشِ استفاده از فاصله‌داري درزه‌ها، استفاده از تعداد حجمي درزه و استفاده از چگالي وزني درزه‌داري، حجم برجاي بلوك‌هاي سنگ تخمين زده شدند. به منظور اعتبارسنجي تخمين‌هاي صورت گرفته، ابعاد حدود 3061 بلوك كه در سال‌هاي 1391 و 1392 در سه معدن مورد مطالعه توليد شده‌اند مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند، كه طي آن متوسط حجم بلوك‌هاي‌ توليدي(Vb) برابر با 63/6 مترمكعب و تعداد حجمي درزه براي اين بلوك‌ها(Jvb) برابر با 70/1 درزه در هر مترمكعب به دست آمد. روابط بين مجموعه پارامترهاي محاسبه شده براي هر روش با رسم نمودارهايي بررسي شد و با مقايسه نتايج سه روش مورد استفاده، در نهايت روش استفاده از تعداد حجمي درزه، به عنوان بهترين روش در تخمين حجم بلوك انتخاب شد. در پايان رابطه بين پارامترهايي كه از مطالعات صحرايي و تحليل ابعاد بلوك‌هاي توليدي در روشِ استفاده از تعداد حجمي درزه‌ها به دست آمده‌اند به صورت يك نمودار ارائه شد. از اين نمودار مي‌توان براي تخمين متوسط حجم بلوك‌هاي قابل استخراج از توده‌سنگ استفاده كرد