تبيين برنامه‌ريزي فرهنگي و نقش آن در برنامه‌هاي توسعه‌ي شهري

برنامه‌ريزي فرهنگي رويكردي است كه از دهه‌ي 1970 ميلادي از سويي با تغيير تعريف فرهنگ از فرهنگ والا به سبك زندگي درون مطالعات فرهنگي و نظريه‌ي فرهنگي و از سوي ديگر به دليل مشكلات اقتصادي، اجتماعي و كالبدي گريبان‌گير شهرها و توجه به نقش اقتصادي فرهنگ و هنر شروع به رشد كرد و به تدريج توسعه يافت. با وجودي‌كه برنامهريزي فرهنگي در كشورهاي مختلف اشكال مختلفي به خودگرفت، اما در ميان اين اشكال مختلف اهداف و رويههاي مشتركي چون مشاركت اجتماعي، توسعه‌ي منابع فرهنگي و توسعه‌ي‌ اجتماعي نيز به چشم ميخورد. در اين نوشتار در ابتدا به مطالعه‌ي رويكردهاي مختلف مواجهه با فرهنگ در برنامه‌هاي شهري از ابتداي قرن بيستم پرداخته خواهد شد و پس از آن مباني نظري برنامه‌ريزي فرهنگي در معنايي كه در دهه‌ي 2000 ميلادي متداول شد، شرح داده ميشود. مطابق با آنچه از اين نوشتار حاصل شد برنامه‌ريزي فرهنگي در يك تعريف كلي به كاربرد استراتژيك و ضروري منابع فرهنگي در توسعه‌ي شهري و اجتماعي اطلاق مي‌شود كه بايد بخشي از يك استراتژي بزرگ‌تر براي توسعه‌ي شهر و اجتماع باشد، و شرط موفقيت آن تهيه‌ي توامان برنامه‌ي استراتژيك و برنامه‌ي عملياتي است، البته برنامه‌اي دائمي و نه اتفاقي و با توجه به همه‌ي نيازهاي جامعه و نه فقط نيازهاي هنري. در اين تعريف از برنامه‌ريزي فرهنگي منابع فرهنگي از طريق تعريف فرهنگ در هر يك از جوامع مشخص مي‌شوندكه از اينرو منابع فرهنگي براي جوامع مختلف متفاوت خواهند بود.