تغيير اهميت راهبردي منابع نفتي و پيامدهاي آن از نظر سياستگذاري

اين مقاله استدلال مي‌كند كه اهميت راهبردي منابع نفتي در سطح جهاني و داخلي كاهش يافته است و به‌اين‌ترتيب نفت ديگر كالايي به‌اندازه گذشته مهم نيست. افزايش مقاومت اقتصاد ملي و جهاني نسبت به تغييرات عرضه نفت ايران از نشانه‌هاي اين تحول است. تحولي ديگر افزايش خطر كاهش غيرمنتظره تقاضاي نفت است، خطري كه سايه آن همواره در سال‌هاي اخير بالاسر اين صنعت احساس شده است. درواقع نگراني از امنيت عرضه در دهه‌هاي اخير كم‌رنگ و نگراني از امنيت تقاضا برجسته شده است. مفهوم اوج نفت نيز در اين راستا بررسي و نظريه تازه‌اي درباره آن پيشنهاد شده است، نظريه‌اي براي يك تغيير پارادايم درباره اين مفهوم و عطف توجه از ايده اوج عرضه به ايده اوج تقاضا. در نتيجه اين تحولات تا حدود زيادي اهرم نفت به‌مثابه ابزار اعمال اراده سياسي را از دست عرضه‌كنندگان خارج و به دست مصرف‌كنندگان سپرده است همچنين امنيت بلندمدت اقتصادي توليدكنندگان و آينده بازار نفت ايشان را به چالش كشيده است. اما از سويي ديگر كشورهاي داري منابع نفت ارزان را در مزيت رقابتي قرار داده است. اين مقاله پيشنهادهايي براي اين وضعيت تازه دارد.