بررسي كارآيي نظام مالياتي استا‌ن‌هاي كشور به تفكيك پايه‌هاي مالياتي با رهيافت تحليل پوششي داده‌ها

هدف از انجام اين تحقيق، بررسي كارآيي اداره‌هاي امور مالياتي استان‌هاي كشور و اثر آن بر درآمدهاي مالياتي است. براي اين كار با توجه به نوع متغيرهاي مورد استفاده از روش تحليل پوششي داده‌ها (DEA) و از مدل BCC و مدل متغيرهاي غيراختياري (NCN) خروجي‌محور بازده به مقياس متغير در سال‌هاي 1389 و 1392 استفاده شده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه تنها 7 اداره شامل اداره امور مالياتي استان‌هاي تهران، بوشهر، هرمزگان، سيستان و بلوچستان، مركزي، كرمان و خوزستان در اين دو سال كارآ بوده‌اند كه اين مسأله باعث شده است حدود 20 درصد از درآمد‌هاي مالياتي به دليل عدم كارآيي وصول نشود. همچنين نتايج نشان‌دهنده اين مسأله است كه هرچند در سه سال اول برنامه پنجم توسعه، ارزش‌افزوده بخش‌هاي مختلف اقتصادي از نظر اسمي افزايش داشته است، اما رشد درآمد‌هاي مالياتي نتوانسته با اين بخش‌ها حركت كند. بنابراين، چنانچه سازوكار مناسب براي الگوبرداري از اداره‌هايي كه در اين تحقيق به‌عنوان مرجع (Reference set) شناخته شده‌اند ايجاد شود، مي‌تواند ضمن ارتقاي كارآيي اين اداره‌ها به سطح اداره‌هاي مرجع، تحقق درآمدهاي مالياتي و كاهش بودجه هزينه‌اي را نيز به دنبال داشته باشد. ضمن اينكه اعمال سياست‌هايي در راستاي افزايش ارزش‌افزوده بخش‌هاي مختلف اقتصادي به‌عنوان سياست‌هاي خارج از اختيار سازمان مالياتي نيز ضروري است.