صورت‌‌بندي انديشه‌‌ي سياسي ابوعلي طبرسي با رويكرد ائتلافي

امين الاسلام ابوعلي طبرسي، از جمله‌‌ي شخصيت‌‌هاي قرون 5 و 6 هجري است كه در حفظ و پويايي اسلام و مكتب شيعي و رفع تنش‌‌ها و مناقشات مذهبي تأثيرگذار بوده است. پرسش اساسي پژوهش حاضر اين است كه آيا انديشه‌‌ي سياسي ابوعلي طبرسي تحت تأثير شرايط حاكم برزمانه‌‌ي خود و تشديد اختلاف‌ها و ناملايمات عصر وي با رويكردي ائتلافي ارائه شده است؟ اين پژوهش با بهره‌گيري از مدل تحليل توماس اسپريگنز ـ كه معطوف به بحران است ـو با استفاده از روش گزارشي تحليلي، به‌‌دنبال ارائه‌‌ي مدلي مطلوب از انديشه‌‌ورزي در عصر غيبت و در دوره‌‌ي منازعات مذهبي ـ با وجود تعصبات شديد مذهبي ـ مي‌‌باشد. بررسي متون و ديدگاه‌‌هاي مختلف نشان مي‌‌دهد، انديشه‌‌ي ابوعلي طبرسي، رويكردي ائتلافي بر محور قرآن است. از آنجا كه حوادث و ناملايمات زمانه طبرسي فراوان بوده و شيعه از حاكميت بدور است، طبرسي ضمن پيشه كردن تقيه، نظام سياسي مطلوبش را منحصر به حضور امام معصوم مي‌داند. طبرسي ضمن همكاري با برخي از حاكمان و وزراي وقت، آثار فراواني براي رفع تنش‌ها و منازعات از جمله تفسير مجمع‌البيان دارد كهدر آن آراء و نظرات فرق مختلف را بيان كرده است. تسلط طبرسي بر اوضاع زمان و مكان و شناخت علمي او، سبب شده است انديشه‌اي منحصر به فرد در عصر تقيه شكل گيرد و راه گشاي حل بحران‌هاي زمانه او كه با بحران‌‌هاي عصر حاضر شباهت‌هاي بسياري دارد، باشد.