جايگاه مفهوم تبرّي در منظومه فكري و رفتاري امام خميني(ره) و مهندس بازرگان

هدف پژوهش حاضر واكاوي جايگاه مفهوم تبرّي در گفتمان  جريان ملي و جريان اسلامي بود. در اين راستا،  منظومه فكري و رفتاري امام خميني و مهندس مهدي بازرگان در تعامل يا تقابل با «استكبار» و براساس روش «تحليل گفتمان» لاكلا و موفه مورد بررسي قرار گرفت. همچنين مفهوم تبرّي نيز به مثابه يكي از ريشه هاي اصلي گسست ميان جريان ملي‌گرايي و انديشه هاي حاكم بر نهضت اسلامي بررسي شد. يافته ها نشان داد كه شكاف‌هاي عميق فكري و رفتاري ميان دو گفتمان مورد بررسي در مصاديق متعدد، برخاسته از اختلاف در دال مركزي و در مراتب بعد، دال‌هاي شناور در دو گفتمان است. اختلاف ماهيت و چگونگي نگرش آنها به لايه هاي مختلف معرفتي و رفتاري در قبال عناصر بنيادين فرهنگ سياسي شيعه و به ويژه تبري، برآمده از جايگاه بنيادين و «غيريت‌ساز» اين مفهوم در گفتمان امام خميني مي‌باشد. از سوي ديگر، وجود گرايش به مبادي و مظاهر غرب در يكي از اضلاع دال مركزي گفتمان بازرگان به روشني آشكار است.