بررسي و تحليل روايات فريقين در تعيين مصداق «دابّة الارض» با تأكيد بر تفسيرهاي روايي

«آيه 82 سوره نمل»، يكي از شاخص‌ترين آياتي است كه به وقايع آخر الزمان و نشانه‌هاي پيش از وقوع قيامت اشاره مي‌كند. اين آيه، به جهت اجمال در زمينه مصداق «دابّۀ الارض»، زمان و مكان خروج او، همواره معركه آراي مفسران بوده است. وجود ابهام ياد شده، بيش‌تر مفسران را بر آن داشته تا در تبيين آيه به روايات مراجعه كنند. با وجود برخي خصوصيات مشترك ميان روايات فريقين، در تعيين مصداق دابۀ الارض اختلافاتي وجود دارد. بيش‌تر احاديث اهل سنت، بر ماهيت حيواني اين موجود با ويژگي‌هاي خارق‌العاده و غير قابل باور اشاره دارند. در مقابل، بيش‌تر منابع روايي شيعه بر ماهيت انساني دابۀ الارض تصريح دارند و اغلب حضرت علي7 را از مصاديق آن ذكر كرده‌اند. حال آن‌كه با مراجعه به منابع رجالي فريقين، به ضعف سندي اين روايات پي مي‌بريم. از سوي ديگر، محتواي احاديث نيز با محكمات قرآن، سنت و عقل مخالف بوده و در مواردي، با ساير احاديث در تعارض هستند. با توجه به اين اهميت، پژوهه پيش‌رو، با روش تحليل محتوا، مجموعه روايات فريقين را در مصداق‌شناسي دابۀ الارض بررسي سندي و تحليل دلالي مي‌كند تا از اين طريق بتوان به ديدگاه صحيح دست يافت.