نظرية «سيستم‌ها» و كاركردهاي قرآني آن

اين نوشتار با هدف تبيين جايگاه نظرية «سيستم‌ها» و كاركردهاي آن در مطالعات قرآني، كاركردهاي قرآني اين نظريه را با روش «توصيفي ـ تحليلي» بررسي كرده است. بر اساس بررسي انجام شده، نظرية «سيستم‌ها»، دست‌كم در پنج حوزه از مطالعات قرآني قابل طرح و بررسي است: 1. روش تفسير قرآن به قرآن؛ 2. معناشناسي واژگان قرآن كريم؛ 3. تدبّر و فهم روشمند و هماهنگ ظاهر قرآن؛ 4. پاسخ به برخي شبهات و سؤالات عصري؛ 5. نظم قرآن. بر اساس بررسي انجام شده در اين پنج حوزه، به نظر مي­رسد به كارگيري نظريۀ «سيستم‌ها» در تفسير قرآن كريم، نتايج سودمندي دارد؛ از جمله: الف. دوري از تفسير جزءنگرانه؛ ب. دست‌يابي به معاني دقيق واژگان قرآن كريم؛ ج. كشف روابط ميان آيات و سوره­ها؛ د. ارائۀ پاسخ‌هاي قانع‌كننده‌تر به سؤالات و شبهات عصري؛ ه‍. نشان دادن نظم شگفت­انگيز قرآن كريم. اين كاركردها و نتايج نشان مي­دهد كه لازم است مفسّران در تعامل با ساير دانش­ها، به توسعه، تقويت و تدقيق مباني دانش تفسير قرآن كريم همّت گمارند تا راه براي افق­گشايي‌هاي جديد از آموزه‌هاي قرآن كريم هموار گردد.