تحليلي تاريخي بر عناصر و ساختار كالبدي فضايي شهرهاي ايراني‌ - اسلامي

در سير تاريخي اسلام‌ گرايي، شهرهاي بزرگي شكل گرفتند كه در كنار آن‌ها شمار شهرهاي كوچك و متوسط نيز افزايش يافت كه در عين همساني با ساير شهرها، ويژگي‌هاي منحصربه‌فردي را از لحاظ كالبدي نمايان كردند. ساخت، بافت و بناهاي شهري؛ همچون: مسجد، بازار، مدرسه، كاروان‌سرا، سقاخانه، در شهر اسلامي هر كدام نمادي از مفاهيم، ارزش‌ها و تجلي بسياري از مفاهيم اسلامي مي‌باشند. تحقيق حاضر، با روش توصيفي  تحليلي در قالب مطالعات اسنادي و كتابخانه‌اي، ضمن اشاره به ويژگي‌ها و ساخت كالبدي شهرهاي ايراني - اسلامي، به بررسي و تحليل عوامل ايجاد و تكوين شهرهاي ايراني اسلامي در ابعاد كالبدي فضايي مي‌پردازد. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه عناصر كالبدي شهرهاي ايراني  اسلامي به‌لحاظ تاريخي، به ارزش‌ها و اعتقادات فرهنگي كه ريشه در احكام اسلامي داشته است، بستگي دارند؛ به‌طوري كه اين عناصر، ساختار كالبدي و جنبه‌هاي گوناگون زندگي مسلمانان را تحت تأثير قرار داده است.