سنجش كارايي نوآوري شركت‌هاي چهار صنعت پيشرفته منتخب ايران، با استفاده از مدل جمعي تحليل پوششي داده‌ها

بحث سياست‌گذاري مبتني بر شواهد و داده محور در زمينه نوآوري، روزبه‌روز اهميت گسترده‌تري مي‌يابد؛ لذا دانشمندان به اين موضوع دست‌يافته‌اند كه تا زماني كه داده‌هاي خرد و متقن از سطح شركت‌ها، به‌منظور سنجش نوآوري آن‌ها جمع‌آوري نشده و مورد تحليل قرار نگيرد، نمي‌توان انتظار تدوين سياست‌هاي كارا و اثربخش را داشت. يكي از مهم‌ترين روش‌هاي سنجش نوآوري، سنجش كارايي آن است. تاكنون كارايي نوآوري، چه در سطح كلان، ملي و يا خرد و شركت‌ها، موردسنجش قرارگرفته است ولي مدلي كه با استفاده از آن بتوان پيشنهادهاي بهبود براي شاخص‌هاي ورودي و خروجي ارائه نمود، به كار گرفته نشده است. در اين پژوهش ابتدا بر مبناي ادبيات موضوع و داده‌هاي موجود، به‌منظور محاسبه كارايي نوآوري، شاخص‌هاي ورودي و خروجي مشخص شدند، سپس بر مبناي داده‌هاي جمع‌آوري‌شده در اولين پيمايش نوآوري ايران، كارايي نوآوري شركت‌هاي چهار صنعت پيشرفته نانوتكنولوژي، بيوتكنولوژي، توليد محصولات الكترونيك، ميكروالكترونيك و مخابراتي و هوافضا، با استفاده از مدل جمعي تحليل پوششي داده‌ها، بررسي شد؛ علاوه براين نقش و اهميت اندازه شركت‌ها در كارايي آن‌ها مورد تحليل قرار گرفت. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه 23.72% از شركت‌هاي نانوتكنولوژي، 20% از شركت‌هاي توليد محصولات الكترونيك؛ ميكروالكترونيك و مخابراتي، 18.33% از شركت‌هاي حوزه بيوتكنولوژي و 18.18% از شركت‌هاي صنعت هوافضا كارا شده‌اند. علاوه بر نوع صنعت، اندازه آن‌ها نيز تأثير جدي در كارا بودن يا كارا نبودن شركت‌ها داشته است؛ بدين ترتيب كه در صنايع نانوتكنولوژي و هوافضا هر چه اندازه شركت‌ها بزرگ‌تر مي‌شود، درصد كمتري از آنان كارا هستند. حال‌آنكه در صنعت توليد محصولات الكترونيك؛ ميكروالكترونيك و مخابراتي، درصد شركت‌هاي كاراي با اندازه بين 10 تا 50 نفر بيشتر از شركت‌هاي با اندازه كمتر از 10 نفر و شركت‌هاي با اندازه بيشتر از 50 نفر است. در صنعت بيوتكنولوژي نيز روندي كاملاً متفاوت با روند نانوتكنولوژي و هوافضا ديده مي‌شود به‌اين‌ترتيب كه هر چه اندازه شركت‌ها بزرگ‌تر مي‌شود، درصد كارايي آن‌ها نيز افزايش مي‌يابد.