شناسايي، طبقه‌بندي و برّرسي سامان‌بندي‌هاي هندسي در قالي‌هاي زمينه‌سفيد غرب آناتولي

قالي‌هاي زمينه‌سفيد غرب آناتولي به دو دسته «سِلِندي» و «ترانسيلوانيايي» تقسيم مي‌شوند. قالي‌هاي سلندي‌ اوّلين‌بار در شهر كوچكي به همين نام و براي استفاده در حمّام توليد شدند و داراي سه طرح «چينتاماني»، «پرنده‌اي» و «عقربي» هستند. ظاهراً طرح‌هاي پرنده‌اي، تلخيصي از گل‌هاي رُز و برگ‌هاي نخليِ برگرفته از ابرچيني هستند و در اندازه‌هاي كوچك‌پارچه و بزرگ‌پارچه با حاشيه‌هاي گنبدي، گوتيكي يا گلدار، از نظر رنگي تنوّع بيشتري نسبت به طرح چينتاماني دارند. طرح‌هاي عقربي حاشيه گلدار، به تعداد بسياركم و حداكثر در 7 رنگ توليد شده‌اند. ويژگي عمومي قالي‌هاي ترانسيلوانيايي برخورداري از محراب يك يا دوطرفه و حاشيه پهن با طرح كتيبه‌اي است. قالي‌هاي ترانسيلوانيايي به چهار دسته «تك‌محرابي»، «محرابي دوطرفه»، «كف ساده» و «محرابي ستوندار» تقسيم مي‌شوند و نسبت به قالي‌هاي سلندي، بافت فشرده و رج‌شمار بالاتري دارند. اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي انجام گرفته است.مهم‌ترين نتايج پژوهش حاضر عبارتند از: در اين قالي‌ها تراكم نقوش در متن و حاشيه مشاهده نمي‌شود؛ تناسبات طلايي در اندازه‌هاي كل بيشترين كاربرد را دارند؛ خطوط رهنمونگر قطري در كل و متن قالي‌ها به‌ميزان كم و به يك نسبت رعايت و خطوط رهنمونگر افقي بيشتر از عمودي استفاده شده‌اند.