علل ترجيح نمايۀ‌ موضوعي با رويكرد تركيبي در بازنمايي موضوعات فقهي

اين مقاله به امكان‌سنجي رويكردهاي متداول در سازمان‌دهي محتوايي اطلاعات (مانند فهرست‌نويسي، رده‌بندي و نمايه‌سازي)، به‌منظور نظم‌بخشي و بازنمايي موضوعات فقهي براساس اصطلاح‌نامۀ فقه مي‌پردازد. از ميان آنها نمايه‌سازي را به‌سبب بازنمايي تحليلي و بازيابي هدفمند اطلاعات بر ساير شيوه‌هاي سازمان‌دهي ترجيح داده و به‌سبب كثرت و تنوع موضوعات، و فراواني منابع و محمل‌هاي برون‌داد فقهي، تنها شيوۀ نمايه‌سازي تحليلي موضوعي را براي سازمان‌دهي اطلاعات و مديريت موضوعات علم فقه معرفي مي‌نمايد. باوجود اين، از ميان رويكردهاي متداول نمايه‌سازي، سه رويكرد نمايه‌سازي ساده، نمايه‌سازي درون‌بافتي و نمايه‌سازي برون‌بافتي را به‌سبب برخي معايب، براي سازمان‌دهي موضوعات علم فقه ناكافي دانسته و بر نمايه‌سازي موضوعيِ تركيبي، كه از تركيب چند اصطلاح يا واژگان نمايه‌اي براي معرفي يك موضوع تشكيل شده، تأكيد و به آن توصيه مي‌كند. نمايه‌سازي تركيبي را پژوهشكدۀ مديريت اطلاعات و مدارك اسلامي ابداع و بومي‌سازي‌ كرده است. در اين روش، موضوعات كلان و خُرد هر علم، از جمله علم فقه با فروع فراوانش، به‌خوبي توصيف مي‌شود. همچنين، در مقام بازيابي اطلاعات آن، موجب دستيابي هدفمند و دلخواه جست‌وجوگر مي‌گردد و به‌جاي ارائۀ طريق، «إيصال إلي المطلوب» مي‌كند.