تأثير فرم ‌زمين و ويژگي‌هاي خاك بر صفات‌ رويشي سياه‌گيله (Vaccinium arctostaphylos L.) در جنگل‌هاي فندقلوي اردبيل (مطالعۀ موردي: جنگل سوها)

سياه‌گيله (Vaccinium arctostaphylos L.) از درختچه‌هاي باارزش دارويي در جنگل‌هاي راش است. پژوهش پيش رو به‌منظور بررسي ارتباط بين صفات رويشي اين گونه با برخي از خصوصيات خاك و شاخص شكل زمين در جنگل فندقلوي اردبيل انجام گرفت. در داخل هر يك از شكل‌هاي مختلف زمين (يال، دامنه و دره) در چهار جهت جغرافيايي (شمال، جنـوب، شرق و غرب) از حد ارتفاعي پايين تا بالا به‌صورت انتخابي، قطعات نمونه دايره‌اي به مساحت 500 متر مربع انتخاب شد. در مجموع 24 قطعه ‌نمونه براي اندازه‌گيري مشخصه‌هاي رويشي به‌كار گرفته شد و در 12 قطعه ‌نمونه مشخصه‌هاي خاك شامل بافت (درصد رس، سيلت و شن)، اسيديته، هدايت الكتريكي، درصد ازت، درصد كربن آلي و درصد كربنات كلسيم اندازه‌گيري‌ شد. نتايج نشان‌ داد كه پراكنش اين گونه در منطقۀ تحقيق از ارتفاع1570 تا 1940­ متر از سطح دريا متغير است. به‌طور كلي جهت‌هاي شمالي و شرقي در فرم‌هاي دامنه و دره، رويشگاه‌هاي مناسبي از نظر ويژگي‌هاي‌ كمّي هستند. به‌طوري‌ كه بيشترين ميانگين ارتفاع (2.12 متر)، قطر يقه (8.7 سانتي‌متر) و قطر تاج (1.92 متر) درختچه‌ها در فرم دامنه به‌دست آمد. خاك رويشگاه‌هاي سياه‌گيله، نيمه‌سطحي تا عميق با اسيديتۀ 5.32 تا 6.1، هدايت الكتريكي 0.481 تا 0.809دسي‌زيمنس ‌بر متر و بافت خاك لومي تا شني لومي است. تجزيۀ‌ مؤلفه‌هاي ‌اصلي نيز نشان داد كه بافت خاك، اسيديته و درصد كربن آلي از عوامل مهم در پراكنش اين گونه در منطقۀ تحقيق مطالعه هستند.از برايند يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان نتيجه‌ گرفت كه رويشگاه‌هاي سياه‌گيله با شكل ‌دره و دامنه و جهت ‌شمالي و شرقي با بافت خاك سبك، شرايط مطلوب‌تري را براي رشد اين‌ گونه در منطقۀ تحقيق ايجاد كرده است.