تكوين تكثر تمايز در ميدان، عادت‌واره و سرمايه: صورتبندي نظريه توسعه از ديدگاه بورديو

با توجه به اين كه بورديو در آثار تجربي و نظري خويش ايده‌ي مدرنيته، تحول، توسعه و تكامل جوامع را به‌طور غير مستقيم مطرح نموده است، مسأله‌ي اصلي تحقيق حاضر حول اين موضوع متمركز است كه توسعه در آثار بورديو چگونه نمود يافته است؟ و چه ويژگي‌هايي دارد؟ نتايج مرور نظام‌مند آراي بورديو نشان مي‌دهد توسعه از ديدگاه بورديو عبارت است از تغيير جوامع سنتيِ يكپارچه و متحد به جوامعي متكثر و مُنفك به لحاظ ميدان، سرمايه و عادت‌واره كه با ويژگي‌هايي از قبيل استقلال نسبي، كاركرد، حجم سرمايه، منازعه و منطق و روابط ارگانيك همراه است (جوامع مدرن). در اين راستا توسعه داراي دو مرحله‌ي به هم پيوسته است كه عبارت است از: «مرحله‌ي اول: گذار از جامعه‌ي سنتي به جامعه‌ي مدرن» و «مرحله‌ي دوم: تمايزيافتگي در جامعه‌ي مدرن». به لحاظ ويژگي‌ها و عوامل مؤثر بر توسعه‌ي جوامع، بورديو معتقد است كه توسعه از يك سو، امري ارزشي و از سوي ديگر، واقعيتي چند بُعدي است كه در چارچوب تغيير مبتني بر تفكيك همه‌جانبه قرار دارد.