تحليلي بر بافت هاي سنتي و جديد و ارائه شاخص هاي بومي برنامه ريزي توسعه شهري (مطالعه موردي؛ بافت تاريخي و شهرك اميركبير اراك)

هدف اين پژوهش بررسي و تحليل نمونه اي از محلات بافت تاريخي و بافت جديد شهر اراك و تطابق آن با معيارهاي شهر ايراني اسلامي و رشد هوشمند به‌منظور دستيابي به شاخص هاي شهرسازي بومي است. روش پژوهش توصيفي تحليلي با بهره گيري از مدل ANP است. جمع آوري داده ها به دو روش اسنادي و پيمايشي با استخراج معيارها و شاخص هاي مربوطه بوده و اولويت بندي، تدوين چشم انداز و ارائه راهبردها به‌منظور دستيابي به هدف پژوهش در بافت هاي موردمطالعه از طريق شاخص هاي تلفيقي صورت گرفته است. معيارهاي استفاده‌شده در اين پژوهش شامل فرايند مديريت و برنامه ريزي، تراكم شهري، الگوي رشد كالبدي، تركيب كاربري، انسان‌محوري، خدمات عمومي، حمل‌ونقل، ارتباطات، طراحي مناسب خيابان، فضاي عمومي و... است. يافته ها و نتايج پژوهش گوياي آن است كه طراحي فضايي هسته تاريخي اراك برمبناي يك الگوي ايراني اسلامي منطبق با اصول طراحي سازگار با محيط‌زيست، تركيب كاربري ها، ارتباطات و انسان‌محوري، و خدمات و فضاهاي عمومي مناسب شكل‌گرفته است، درحالي‌كه محله جديد شهرك اميركبير تنها برمبناي نياز سكونتي خوابگاهي ساكنين و با لحاظ كردن بخشي از اصول تراكم، حمل‌ونقل و دسترسي، طراحي‌شده است. همچنين بر اساس نتايج مدل ANP مشخص گرديد كه معيارهاي اولويت دار تلفيقي بومي به ترتيب شامل: برنامه ريزي هماهنگ با محيط  طبيعي، تركيب و تنوع كاربري ها، پياده مداري، توزيع عادلانه كاربري هاي خدمات اجتماعي فرهنگي و... از ضروريات برنامه ريزي توسعه شهري هستند.