تجلي عرفان در انديشۀ نجم الدين رازي

نجم‌الدين رازي (573-654ق) نويسنده برجسته، صوفي و صاحب آثار معروفي چون مرصادالعباد، مرموزات اسدي و منارات‌السائرين، در مشهورترين اثر خود (مرصادالعباد من المبدا الي المعاد) دوره‌اي از اصول و مباحث نظري تصوف مكتب خراسان را به زباني زيبا و موثر، تقرير و تدوين كرده است. اين كتاب كه اساساً مبتني بر آموزه‌هاي تصوف خراسان و بي‌هيچ تاثيرپذيري از مكتب عرفان نظري ابن عربي در پنج باب و چهل فصل تاليف و تنظيم شده، شامل مباحث عمده‌اي همچون آفرينش جهان و انسان، معاش خلق، اصول عقايد عرفاني، معاد نفوس و سلوك طوايف مختلف از پادشاهان تا طبقات پيشه‌وران، كشاورزان است. و به مقاله حاضر با رويكرد تحليل محتوا و به شيوه كيفي، موضوع «معرفت الهي» در مرصادالعباد، با نگاهي به پيشينه اين بحث درد و اثر ديگر وي، مرموزات اسدي و منارات‌السائرين، بررسي شده است نتايج پژوهش نشان مي‌دهد، كه از نظر وي، «معرفت عقلي» از آن عوام، «معرفت نظري» مخصوص خواص و «معرفت شهودي» از آن اولياي خاص‌الخواص است.