تأويل‌گرايي نصر حامد ابوزيد در مقايسه با رويكرد تأويلي معتزله

از مهم‌ترين اصول تفسيري مشترك ميان مكتب معتزله و جريان مشهور به «نومعتزله»، مسئلة «تأويل» است كه قرابت آن ‌دو جريان به يكديگر را به ذهن متبادر مي‌كند، اما توجه به كاركرد آن نزد هريك از دو گروه، اين قرابت را منتفي مي‌سازد. نويسندگان اين مقاله با روش «توصيف و تحليل»، به بررسي تطبيقي ديدگاه تأويلي معتزله و نيز شخصيت مشهور نومعتزله، يعني نصرحامد ابوزيد پرداخته و به اين نتيجه رسيده‌اند كه معتزله با مبنايي كاملاً كلامي و اعتقادي، هرجا ظاهر آيات را با مباني عقلي و اصول خمسة خويش، به‌ويژه در مسئلة تنزيه ذات الهي، ناسازگار مي‌يافتند، دست به تأويل ظواهر آيات مي‌زدند. اما نصرحامد ابوزيد با تكيه بر مباني‌‌ متفاوت با معتزله و به دور از دغدغه‌هاي معتزله در تنزيه ذات الهي، از تأويل صرفاً براي اثبات تاريخ‌مندي قرآن و زمينه‌سازي براي تطبيق مفاهيم آن با مدرنيته بهره مي‌برد.