بررسي تاريخي مراتب پيوند سالك با اسماي الهي در مكتب ابن‌عربي

اهتمام فراوان آموزه­هاي ديني بر اسماي حسناي الهي موجب شد تا عارفان مسلمان از نخستين دوران، سخن از بهره­هاي سلوكي سالكان از اسماي الهي به ميان آورند. اين انديشه كم‌كم تكامل و انسجام بيشتري يافت و خود را در لسان عارفان، در قالب پيوندهاي سه­گانۀ «تعلق»، «تخلق» و «تحقق» به اسماء الله نشان داد. «تعلق» معمولاً نخستين مرتبه از مراتب پيوند با اسماء الله شمرده شده و «تخلق» مرتبۀ مياني و «تحقق» مرتبه فنا در اسماء و نهايي­ترين مرتبه به حساب مي­آيد. ابن‌عربي در آثار خود به تبيين جوانب گوناگون اين مسئله همت داشت و پيروان وي نيز به اين مقوله، توجه ويژه نشان داده­ و مروج اين انديشه بوده­اند. اين پژوهش با بررسي ديدگاه عارفان دربارۀ مثلث «تعلق»، «تخلق» و «تحقق» به اسماء الله، به ريشه­هاي تاريخي اين مبحث مي‌پردازد و سير تكاملي آن را در مكتب ابن‌عربي دنبال مي‌كند تا ضمن برداشتن پرده از ابهامات مسئله، پنجره­اي به‌سويِ مبحث مهم اسماء الله در حوزۀ عرفان اسلامي باز كرده باشد.