تربيت معنوي در انديشه‌هاي پست‌مدرن

با ظهور مكاتب فلسفي و رويكردهاي فكري نوين در عرصه تعليم و تربيت همچون نگرش‌هاي پست‌مدرنيستي و پساساختارگرايانه، چالش‌هايي پيش روي تربيت به‌خصوص تربيت معنوي انسان رخ نموده است. اين مقاله بر آن است تا با استفاده از رويكرد توصيفي – تحليلي، جايگاه، مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي معنويت و تربيت معنوي را از منظر پست‌مدرنيسم، مورد تبيين قرار دهد. لذا نخست، رسيدن به يك مفهوم نسبتاً جامع از معنويت و تربيت معنوي مدنظر قرار گرفته و همزمان، گستره معنايي و تمايز مفهومي تربيت معنوي با عرصه‌هاي نزديك مثل تربيت ديني و تربيت اخلاقي، بررسي و نهايتاً نشان داده شده است كه بر مبناي نگاه اومانيستي مكاتب پست‌مدرن راه حل همه امور حتي نياز به معنويت در چارچوب انسان محوري، دنياگرايي و بهره مندي هاي مادي جستجو مي شود و معنويت، ابزاري براي دستيابي به آرامش (كاذب) در موقعيت اكنون و موقتي است. در حالي كه تربيت معنوي حقيقي انسان را از خودمحوري دور كرده نسبت به ديگر دوستي و توجه به رنج ديگران حساس مي كند. علاوه بر اين، بر پايه جهان‌بيني سكولاريستي پست‌مدرن، معنويت گرايي و تربيت معنوي بيشتر بر اهداف مادي متمركز بوده، دين و فرامين الهي جايگاه خاصي در اين نوع نگرش نداشته و بعضاً به‌عنوان ابزارهايي در خدمت منافع مادي است.