تحليل ديناميكي و ژنتيكي رسوبات بادي به‏منظور تعيين منشأ و منبع ماسه (مطالعه موردي: ارگ جديد رضاآباد، سبزوار)

طي شصت سال گذشته، تجمعي از تپه‏‏هاي ماسه‏‏اي (ارگErg ) با مساحت حدود 600 هكتار در رضاآباد خارتوران ايجاد شده است. هدف از اين تحقيق تفسير منبع و منشأ ماسه بر پايه ويژگي‏هاي مورفولوژي تپه‏هاي ماسه‏‏اي و‏‏ دانه‏بندي و ‏‏كاني‏‏شناسي رسوبات بادي است. تفسير تصاوير ماهواره نشان داد كه ارگ رضاآباد داراي تپه‏‏هاي هلالي‏شكل ابتدايي شامل اشكال پيش‏بارخاني، تپه‏‏هاي بارخاني، و بارخانوئيد با كشيدگي شمال‏ جنوب است. پس مي‏توان نتيجه گرفت كه وزش باد شكل‏‏دهنده شمالي جنوبي است. آناليز دانه‏‏بندي با روش متداول الك خشك و ‏‏كاني‏‏شناسي به‏وسيله ميكروسكوپ بينوكولر مطالعه شد. نتايج نشان داد كه كشيدگي و فرم تپه‏‏ها از الگوي گل‏‏طوفان پيروي مي‏‏كند. در نتيجه، باد قوي شمالي مهم‏ترين باد در تأمين ماسه و توسعه تپه‏‏هاي ماسه‏‏اي است. آناليزهاي آماري توزيع اندازه دانه نشان داد كه ميانگين و ميانه قطر اندازه ذرات 205 ميكرون هستند كه مي‏توان براساس رابطه بين اندازه دانه و مسافت طي‏شده استدلال كرد كه تغييرات مكاني اين ذرات 20 تا 50 كيلومتر از منابع ماسه است. وجود كلسيت و ماسه‏سنگ كوارتزي در نمونه‏‏هاي رسوب نشان مي‏دهد كه واحدهاي سنگي آهك مارني و مارن و كنگلومراي آتش‏فشاني منشأ‏يي براي رسوبات بادي است.