همسويي ديدگاه ملاصدرا در تبيين موت طبيعي و اخترامي‌ بر پايه حركت جوهري با‌ آيات و روايات

حركت جوهري از اساسي‌ترين اصول فلسفه ملاصدرا، همان‌گونه كه تبيين گر پيدايش نفس از جسم است، مبين دگرگوني نفس به وجودي مستقل از بدن براي انتقال به عالم ديگر است و موت طبيعي حقيقتي جز همين استقلال نفس نيست. همان‌گونه كه موت اخترامي‌نيز جز ذُبول و فروكاهش استعداد بدن در همراهي نفس نيست. از منظر قرآن كريم و نيز روايات، نفس با اعمال خود در حال صير و تحول به سوي اجل مسمي‌و استقرار بر آن است و لذا اجل مسمي‌در حقيقت، غايتي هم سنخ اعمال نفس است كه نفس با تحولات خود بدان سوي رهسپار است و اجل معلق، تحقق موانع بر مسير‌اين صير و ناقص ماندن آن مي‌باشد. نوشتار پيش رو با شيوه اسنادي ـ تحليلي، جستاري بر نظريه تحول و حركت جوهري نفس صدرالمتألهين در تبيين موت طبيعي و اخترامي ‌و كاوش در حقيقت‌ اين امر بر مبناي‌ آيات و روايات است تا همراستايي‌اين دو منظر را به روشني نمايان سازد.