ارزيابي اثربخشي سياست خريد تضميني در پايدارسازي توليد گندم در ايران

محصول گندم به عنوان غذاي اصلي مردم ايران نقش ويژه و اساسي در تأمين امنيت غذايي كشور ايفا مي‌كند. لذا، با توجه به اهميت مصرف گندم در ايران، تاكنون سياست‌هاي حمايتي چندي به منظور ارتقاي ميزان خوداتكايي در توليد اين محصول در كشور اجرا شده است. با اين وجود، بررسي آمارهاي رسمي نشان مي‌دهد كه به‌رغم تلاش‌هاي انجام گرفته، دستيابي به توليد پايدار گندم در كشور همچنان دور از اطمينان كافي قرار دارد و در بسياري از سال‌ها بخش قابل توجهي از نياز كشور توسط واردات تأمين مي‌شود. از اين‌رو، در اين بررسي به ارزيابي اثربخشي سياست خريد تضميني به عنوان يك سياست راهبردي در زمينه پايدارسازي توليد گندم در ايران پرداخته شد. به اين منظور، در اين پژوهش با طراحي يك مدل تعادل جزئي پويا فرايندهاي موجود در چرخه توليد و تأمين گندم در ايران از آغاز تقاضاي عامل‌هاي توليد تا پايان موجودي انبار و ذخيره‌سازي اين محصول براي افق زماني 1404 مورد شبيه‌سازي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در صورت اجراي مطلوب و مناسب سياست خريد تضميني، نوسان‌هاي‌ اجزاي توليد گندم در كشور به كمترين ميزان خواهد رسيد. افزون‌براين، در اين شرايط به طور ميانگين در هر سال در حدود 84 درصد از نياز مصرفي گندم در كشور از محل توليد داخل تأمين خواهد شد. در پايان، پيشنهاد شد كه به منظور پايدارسازي توليد گندم در كشور اجراي سياست خريد تضميني با ظرفيت كامل در كنار سياست‌هاي افزايش عملكرد در دستور كار قرار گيرد.