نگاهي به نقش جنسيت نويسنده در ارائه‌ي جزئيات در داستان، بر اساس دستور نقش گرا

مقاله‌ي حاضرتلاشي براي تعيين بسامد و نقش جزئيات، با رويكردي مقابله‌اي بين نويسندگان زن و مرد، در چارچوبʼ دستور نقشگراي نظام‌مندʻ است. دو داستانʼ تيلهشكسته ʻنوشته سيمين دانشور (1380) و داستانʼ همانطوركه بودʻ نوشته‌ جعفرمدرس صادقي( 1385) داده‌هاي پژوهش حاضر هستند كه بر اساس مفاهيم مطرح در ʼ فرانقش انديشگانيʻ و نظام گذرايي بررسي شده‌اند. از آنجا كه ارائه اطلاعات جزيي در دستور نقشگرا در قالب افزوده هاي حاشيه اي در متن بازنمايي مي شود، ابتدا افزوده هاي حاشيه‌اي موجود در هر دو داستان استخراج و با توجه به اصول دستور نقشگرا و بافت زباني طبقه‌بندي شده است. پس از تجزيه و تحليل داده‌ها مشخص شد كه دانشور نسبت به مدرس صادقي از افزوده‌هاي كمتري استفاده كرده است ولي تنوع افزوده‌هاي به كار رفته در آثار او، بيشتر است. در هر دو داستان تعداد افزوده‌هاي مربوط بهʼ مكانʻبيشترين ميزان را به خود اختصاص داده است. در اثر نويسنده‌ي مرد هيچ افزوده‌اي مربوط بهʼ منبع و ظاهرʻ به چشم نمي‌خورد؛ در حالي كه نويسنده‌ي زن، اين افزوده‌ها را به كار گرفته است. دانشور تمام آن‌ها را به صورت نقل قول بيان مي‌كند؛ بدين صورت كه وي در روايت داستان از دهان شخصيت اول، در هر موقعيتي به خوبي حرف‌هاي ديگران را به خاطر ميآورد. به نظر مي رسد بررسي متون ادبي از اين منظر زواياي جديدي از اين آثار را در ادبيات داستاني، نقد ادبي و سبك شناسي آشكار مي كند. معرفي اين مقوله و كاربست آن در سبك‌شناسي داستان از ديگر اهداف جستار حاضر است.