ارزيابي شدت و ريسك بيابان‌‌‌زايي و ارائۀ برنامۀ مديريت منطقۀ مورد مطالعه: دشت سگزي اصفهان

بيابان‌زايي خطري جدي براي بسياري از كشورهاي جهان و به ويژه كشورهاي در حال توسعه مانند ايران است. مناسب‌ترين روش براي تعيين شدت خطر بيابان‌زايي استفاده از مد‌لهاي تجربي است. اين پژوهش با هدف ارزيابي شدت خطر و ريسك بيابانزايي در منطقه بياباني دشت سگزي اصفهان انجام شد. نتايج نشان داد شدت خطر بيابانزايي منطقه براساس مدل مدالوس در سه كلاس خيلي كم(5.6) ، زياد(21.13) و خيلي زياد(73.27) قرار گرفت. معيارهاي اقليم ( امتياز 193)، فرسايش بادي (امتياز 176) و عامل مديريت و سياستگذاري (امتياز 172) بيشترين تأثير را در شدت بيابانزايي منطقه داشته‌اند. ريسك بيابان‌زايي منطقه نيز با استفاده از نقشه شدت، ارزيابي عناصر در معرض خطر و آسيب پذيري عناصر در معرض خطر تهيه شد. نتايج ارزيابي ريسك محاسبه و در پنج كلاس خيلي‌كم، كم، متوسط، زياد و خيلي‌زياد طبقه‌بندي شد به طوري كه كلاسهاي زياد و خيلي زياد 40 درصد منطقه را به خود اختصاص داده و بيشترين كلاس مربوط به ريسك بيابانزايي خيلي كم با 39 درصد مساحت مي‌باشد. براساس نتايج به‌دست آمده از ريسك، واقعيّت زميني و نظرات كارشناسي برنامه مديريتي مناسب پيشنهاد و ارائه گرديد. در شرايط بحراني و بر مبناي ارزشهاي ريسك خيلي زياد، برنامه‌ها و اقدامات كنترلي، مانند مديريت صحيح و استفاده از روشهاي آبياري نوين و گياهان زراعي مقاوم به شوري، احداث بادشكن و همچنين در برخي مناطق، حفظ وضعيّت موجود براي جلوگيري از خطر بيابان زايي، قابل اجرا مي‌باشد.