مقايسۀ طرحواره‌هاي ناكارآمد اوليه، اضطراب پنهان و تنظيم شناختي هيجان در نوجوانان بهنجار و بزهكار

مقدمه: بزهكاري يكي از معضلات اجتماعي است كه معمولاً در زمان بلوغ بروز مي كند و باعث مشكلات جدي براي آن ها، خانواده هايشان و جامعه مي شود. عوامل متعددي از قبيل طرحواره هاي ناكارآمد اوليه، اضطراب و تنظيم شناختي هيجان وجود دارد كه منجر به بزهكاري مي شود. اين مطالعه به منظور مقايسۀ طرحواره هاي ناكارآمد اوليه، اضطراب پنهان و تنظيم شناختي هيجان در نوجوانان بهنجار و بزهكار مشهد، ايران انجام شد. مواد و روش ها: در اين مطالعۀ علّي مقايسه اي، دو گروه شامل 60 دانش آموز پسر (سن 12 تا 17 سال) وجود داشت، كه در گروه هاي بهنجار و بزهكار تقسيم بندي شدند. گروه نوجوانان بهنجار (از دبيرستان) توسط نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند و گروه نوجوانان بزهكار (از گروه مجرمان در موسسۀ نوجوانان) توسط نمونه گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. پرسشنامه ها شامل پرسشنامۀ طرحواره هاي ناكارآمد اوليۀ يانگ، پرسشنامۀ اضطراب ويژگي حالت اسپيلبرگر و پرسشنامۀ تنظيم شناختي هيجان توسط گارنفسكي و كرايج بودند. يافته ها: داده ها نشان داد كه ميانگين نمرات طرحواره هاي ناكارآمد اوليه در نوجوانان بزهكار بالاتر از نوجوانان بهنجار است. در مقابل ميانگين نمرات اضطراب پنهان و تنظيم شناختي مثبت هيجان به طور قابل توجهي در گروه بهنجار بالاتر بود. راجع به تنظيم شناختي منفي هيجان، تفاوت بين دو گروه نبود. نتيجه گيري: با توجه به تفاوت معني دار طرحواره هاي ناكارآمد اوليه، اضطراب پنهان و تنظيم شناختي مثبت هيجان بين گروه هاي بزهكار و بهنجار، سازگاري فردي و همچنين رشد رواني و اجتماعي مي تواند مفيد و كمك كننده باشد.