كاني‌شناسي و ژئوشيمي بخش سولفيدي معدن سرب و روي طرز، شمال استان كرمان، مورد مطالعاتي از كانسارهاي رسوبي با سنگ ميزبان كربناته

كانسار سرب و روي طرز يكي از معادن فعال زيرزميني در ناحيۀ راوركوهبنان است كه در شمال استان كرمان قرار دارد. كانه‌زايي در اين معدن به‌طور مجزا در دو بخش كربناته و سولفيدي در واحدهاي كربناتۀ ترياس مياني (سازند شتري) مشاهده مي‌شود. بررسي‌هاي صحرايي نشان مي‌دهند كانسارسازي در راستاي گسل‌ها به‌شكل رگه‌اي و رگچه‌اي و به مقدار كمتر به‌شكل توده‌اي شكل گرفته است. مهم‌ترين كاني‌هاي سولفيدي اوليه در معدن سرب و روي طرز شامل گالن، اسفالريت، پيريت و كالكوپيريت هستند. كاني‌هاي ثانويۀ مرتبط با كانسارهاي سرب و روي ازجمله اسميت زونيت، همي‌مورفيت، سروزيت و آنگلزيت نيز در برخي نمونه‌ها شناسايي شدند. در نمونه‌هاي مطالعه‌شده، متوسط غلظت سرب و روي به‌ترتيب 19 و 24 درصد بود. عناصر ديگر مانند Cd، Ag، S، Sb، Te، Se، As و Cu نيز در نمونه‌هاي بررسي‌شده غني‌شدگي نشان دادند. ارزيابي نتايج با روش‌هاي آماري چندمتغيره، ارتباط احتمالي بين فازهاي كاني‌شناسي و نتايج ژئوشيميايي را مشخصكرد؛ براي نمونه، همبستگي عناصر Pb، Ag، Tl و Sb ممكن است با كانه‌زايي گالن مرتبط باشد و يا ارتباط ژئوشيميايي عناصر As، Bi، Cu، P، Fe، Co و S ممكن است از كانه‌زايي پيريت و كالكوپيريت متأثر باشد. روابط آماري نشان دادند عنصر Zn تنها همبستگي ژئوشيميايي ضعيفي با عناصر Se، U و Mo دارد. همبستگي زياد Ca و Mg نيز از كاني‌شناسي سنگ ميزبان متاثر است كه عمدتاً از كاني درشت‌بلور (در حاشيۀ رگه‌هاي كانه‌زا) و دولوميت ريزبلور (دور از رگه‌هاي كانه‌زا) تشكيل شده است.