بررسي اسناد و زمينه‌هاي زباني و گويشيِ فارسي نو در خوزستان، در نخستين سده‌هاي هجري

خوزستان از جمله مناطق ايران است كه هنوز گويش هايي از فارسي در آنجا تكلم مي شود. اسناد باستان شناختي و تاريخي نشان مي دهد كه نفوذ فارسي به خوزستان از دوره ي باستان آغاز شده و در دوره ي ميانه نيز ادامه يافته است. مركزيت سياسي شوش و جنديشاپور به ترتيب در سلسله هاي هخامنشي و ساساني، مجاورت با فارس، نزديكي به دربار ساسانيِ تيسفون، و وجود دانشگاه جنديشاپور، از عوامل گسترش فارسي به خوزستان، پيش از دوره ي اسلامي بوده اند.مورّخان، جغرافي دانان و نويسندگان سده هاي نخستين اسلامي، مانند جاحظ، اصطخري، مقدسي و ديگران، به تداول فارسي در خوزستانِ آن روزگار اشاره كرده، و برخي مانند جاحظ، دري اهواز را يكي از فصيح ترين لهجات دري دانسته اند. اين اسناد به علاوه ي متون فارسي ِ يهودي و فارسيات برخي عربي نويسانِ خوزستاني تبار، مانند ابونواس اهوازي، سهل بن عبدالله تستري و ابوهلال عسكري، ثابت مي كند كه پيش از ظهور ادبيات دري در قرون سوم و چهارم هجري، فارسي نو در خوزستان، به عنوان زبان مادري، تكلم مي شده است.