تحليل شبكه اجتماعي رويكردي نوين در تبيين نظام ترويج و آموزش كشاورزي تكثرگرا: مورد مطالعه استان كرمان

شناسايي كنشگران نهادي و ارزيابي تعاملات آنها با يكديگر از ملزومات استقرار نظام ترويج و آموزش كشاورزي تكثرگراست. پژوهش حاضر با بهره‏گيري از رويكرد تحليل شبكه‏ي اجتماعي، وضعيت تعامل نهادهاي مرتبط با فعاليت‏هاي آموزشي ترويجي در سطح استان كرمان را بررسي و تحليل كرده است. در اين راستا، ابتدا به روش پژوهش آرشيوي، مشاهده مستقيم و مصاحبه غيرساختارمند با 163 نفر از متخصصان كليدي فعال در حوزه‏ي ترويج و آموزش كشاورزي، تعداد 51 نهاد دولتي، خصوصي، انتفاعي و غيرانتفاعي شناسايي شدند و در مرحله‏ي بعد، براي تحليل ساختار الگوي روابط بين اين كنشگران نهادي از رويكرد تحليل شبكه اجتماعي براي شش شبكه‏ي تبادل كارشناس فني، اجراي پروژه مشترك، تحقيق و مشاوره علمي، حمايت فني، حمايت مالي و اثر سياستي استفاده شد. نتايج پژوهش نشان‏ داد كه در شرايط فعلي در زمينه‏ي فعاليت‏هاي آموزشيترويجي، شبكه‏ي نهادي پويا و سيّال از تعامل و ارتباط ارگانيك همه‏ي كنشگران برخوردار نيست. همچنين، در شبكه‏هاي نهادي موجود بين سازمان‏هاي مردم نهاد و غيردولتي با سازمان‏هاي دولتي ‏توازن در نفوذ و اقتدار وجود ندارد، به‏گونه‏اي كه سازمان‏هاي خصوصي، انتفاعي و غيرانتفاعي، اقتدار، نفوذ و قدرت كنترل پايين‏تري دارند و در فرآيند سياستگزاري، مديريت و تصميم‏گيري كمتر مورد توجه قرار مي‏گيرند، به‏طوري‏كه‏ نظام ترويج و آموزش كشاورزي تكثراگرا در سطح استان كرمان بيش از آن‏كه «كشاورزمحور»، «روستايي‌محور» و «بهره‏بردار‌محور» باشد، «بودجه‌محور» است.