برآورد درآمد غيررسمي در صنايع كارخانه‌اي ايران

درآمد غيررسمي در بنگاه‌ها، با هدف كاهش ماليات بر سود شكل مي‌گيرد. در صورت مالي كاذب، بخشي از فروش بنگاه پنهان مي‌شود و در نتيجه سود رسمي كاهش مي‌يابد. در الگوي اين پژوهش، درآمد غيررسميِ بنگاه، تابعي از فاصله بين سود حقيقي و سود رسمي در نظر گرفته شده است. توزيع آماري مربوط به سود بنگاه‌ها، شكل خاصي از توزيع بتا را نشان مي‌دهد كه پارامترهاي آن بر مبناي نمونه‌اي از صنايع كارخانه‌اي ايران كسب شده است. دليل انتخاب صنايع كارخانه‌اي، فرايند پيچيده‌ي تبديل داده به ستانده در اين بنگاه‌هاست كه امكان مميزي دقيق مالياتي را دشوار مي‌كند. از اين رو، ايجاد فروش غيررسمي در كارخانه‌هايي كه فرايند توليد پيچيده‌ دارند با وجود نظام ماليات بر ارزش افزوده ناممكن نيست. با شبيه‌سازي سود و ايجاد فرايند تصادفي در متغير مربوط به انگيزه‌ي فرار مالياتي، تابع چگالي احتمال براي فروش غيررسمي ايجاد مي‏شود. نتيجه‌ي پژوهش نشان مي‌دهد كه درآمد غيررسمي در سطح اطمينان 99 درصد، بين 11 تا 12 درصد از فروش كارخانه‌‌هايي را شامل مي‌شود كه داراي امكان و انگيزه‌ي كافي براي فرار مالياتي هستند.