عوامل اثر گذار بر حفر چاه هاي غيرمجاز كشاورزي در شهرستان دشتستان

حفر چاه­ هاي غيرمجاز و استفاده غيرقانوني از آب مشكلي است كه محيط زيست و كاربران قانوني آب را تحت تأثير قرار مي دهد. از اين رو جامعه به عنوان يك كل، از عواقب اين استفاده غير قانوني رنج مي­برد. عوامل بسياري مي­تواند حفر چاه­هاي غيرمجاز توسط كشاورزان را تحت تأثير قرار ­دهد. هدف اين مطالعه بررسي يك مدل چندبعدي شامل سرمايه هاي اجتماعي و اقتصادي، سرمايه هاي انساني و سرمايه هاي فيزيكي بر حفر چاه غيرمجاز بوده است. اين پژوهش با استفاده از روش پيمايش انجام شد. روايي پرسشنامه بر اساس نظر اعضاي هيئت علمي دانشگاه و كارشناسان جهاد كشاورزي و پايايي آن با استفاده از ضرايب آزمون آلفاي كرونباخ تأييد شد. جامعه آماري شامل كشاورزان شهرستان دشتستان در استان بوشهر بوده­ند كه بر اساس جدول كرجسي و مورگان نمونه ­اي 335 نفري از بين آنها انتخاب گرديد. روش نمونه گيري بصورت تصادفي طبقه بندي شده است. به گونه ­اي كه از ميان دارندگان چاه­هاي غير مجاز به صورت تصادفي 188 نفر و از ميان دارندگان چاه­هاي مجاز 147 نفر انتخاب شده­اند. نتايج نشان داد متغير تجربه كشاورزي مي­تواند بيشترين تمايز را در بين دو گروه ايجاد كند و پس از آن متغيرهاي دسترسي به اعتبارات، سن، نگرش نسبت به كم آبي و سرمايه اجتماعي مي­توانند در تفكيك دو گروه حفركننده و غير حفار چاه­هاي غيرمجاز مؤثر باشد. همچنين براساس قدر مطلق مقادير ماتريس ساختاري، متغيرهاي تجربه كشاورزي، دسترسي به اعتبارات، انجمن غير رسمي، تحصيلات، هنجار اخلاقي و تعهد از بيشترين درجه اهميت در تمايز بين دو گروه متغير وابسته برخوردار بوده­اند. به كارگيري نتايج حاصل از اين تحقيق مي­تواند منجر به كاهش حفر چاه­هاي غيرقانوني در مناطق روستايي گردد.