رابطه اعتباريات و تكوين از نظر آيت الله جوادي آملي

علامه‌طباطبايي مفاهيم اعتباري را در بحث‌هاي خود بسيار رواج داد. در تفسير سخنان ايشان ديدگاه‌هاي مختلفي وجود دارد. آيت‌الله‌جوادي ‌آملي، يكي از شاگردان برجستۀ ايشان، به شرح و تكميل ديدگاه علامه پرداخته است. در سخن ايشان، اعتباري گاهي صفت وجود و گاهي صفت مفهوم است. به‌نظر ايشان وجود و مفهوم اعتباري، ريشه و غايتي تكويني و نفس‌الامري دارند و به‌تبع، خود آن‌ها هم تكوين و نفس‌الامر دارند؛ براين‌اساس، مفاهيم و گزاره‌هاي اعتباري محض يا اجتماعي هم گاهي نفس‌الامر و حقيقت دارند؛ به شرطي ‌كه ريشه و غايت اعتبار در آن‌ها، حقيقي و نفس‌الامري باشد و يقين به اين ريشه و غايت حاصل شده باشد؛ دراين‌صورت، گزارۀ اعتباري، ضرورت صدق و يقين دارد و بر اين گزاره‌ها مي‌توان برهان اقامه كرد. اگر ريشه و غايت اعتبار، حقيقي و يقيني نباشند، اعتبار نفس‌الامر ندارد.