اثر كودهاي زيستي بر برخي خصوصيات كمي و كيفي ماشك مراغه (Vicia sp.) در شرايط ديم و آبياري تكميلي

اين آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در دانشگاه اروميه در دو سال زراعي (1395 و 1396) انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل كشت ديم و يك بار آبياري تكميلي به عنوان فاكتور اول و تيمار كاربرد كودهاي زيستي در هشت سطح شاهد (عدم كاربرد كود زيستي)، قارچ ميكوريزا (Rhizophagus intraradices)، ازتوباكتر، تيوباسيلوس، ازتوباكتر+قارچ ميكوريزا (R. Intraradices)، تيوباسيلوس+قارچ ميكوريزا (R. intraradices)، ازتوباكتر+تيوباسيلوس و تركيب ازتوباكتر+تيوباسيلوس+قارچ ميكوريزا (R. intraradices) به عنوان فاكتور دوم بودند. نتايج نشان داد با انجام آبياري تكميلي تعداد غلاف در بوته، درصد فسفر دانه و محتوي رطوبت نسبي برگ افزايش يافت. اما بيشترين درصد پتاسيم و پروتئين دانه در شرايط ديم بدست آمد. همچنين تعداد غلاف در بوته، درصد فسفر، پتاسيم و پروتئين دانه و محتوي رطوبت نسبي برگ تحت تأثير كاربرد كودهاي زيستي افزايش معني‌داري يافتند. بطوري كه كاربرد تركيبي ميكوريزا + ازتوباكتر، تعداد غلاف در بوته، درصد فسفر، پتاسيم و پروتئين دانه و محتوي رطوبت نسبي برگ ماشك را به ترتيب  15.55، 34.25، 20، 21.22 و 17.04 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش داد. حداكثر كلونيزاسيون (63.45 درصد)، عملكرد زيستي (4986.5 كيلو گرم در هكتار)، عملكرد دانه (1873.29 كيلو گرم در هكتار) و عملكرد پروتئين (503 كيلوگرم در هكتار) در شرايط انجام آبياري تكميلي و كاربرد تركيبي قارچ ميكوريزا و ازتوباكتر بدست آمد. با توجه به يافته‌هاي اين تحقيق، استفاده تلفيقي كودهاي زيستي جهت افزايش عملكرد و حفظ توليد در دراز مدت در سيستم تلفيقي درختگياه زراعي تحت شرايط ديم مي‌تواند در راستاي كشاورزي پايدار مطلوب ‌باشد.