بررسي مدخل «نسخ» در دايرة المعارف قرآن لايدن

مسئله نسخ يكي از مسائل علوم قرآني است كه در فهم احكام آيات قرآن نقش به سزايي دارد و از ديرباز مورد توجه قرآن پژوهان و مفسران بوده است. جان برتن نويسنده مقاله «نسخ» در دايرة المعارف قرآن لايدن، سعي دارد با استناد به احاديث ساختگي، اسراييليات و ديدگاه سطحي برخي نويسندگان از «نسخ»به عنوان دو مقوله بر عليه دين مبين اسلام استفاده نمايد: 1. وقوع تحريف در قرآن؛ 2. وقوع تعارض و تناقض در ميان آيات قرآن. از اين دو مقوله نيز غيرالهي و غير وحياني بودن قرآن را نتيجه گيري نمايد. هرچند كه او به انواع نسخ تصريح نكرده است، اما طبق مثال‌هايي كه ارائه مي‌نمايد، مدعي وقوع همه انواع نسخ در قرآن است. در اين نگاشته پس از ترجمه فرازهايي از آن، ادعاهاي وي مورد بررسي و نقد قرار گرفته كه عدم مراجعه به منابع معتبر و ديدگاه انديشمندان مكتب اهل بيت، پيش فرض‌هاي نادرست تفسيري به ويژه در آيات مرتبط با نسخ، استمداد از منابع جعلي و ساختگي، عدم آگاهي لازم و كافي از برخي مباحث علوم قرآني از اشكالات عمده وي مي‌باشد.