آسيب پذيري تاسيسات آب و فاضلاب شمال تهران در مقابل رواناب (منطقۀ يك آبفا)

رواناب شهري از پديده‌هايي است كه اغلب سبب تخريب سازه‌هاي شهري مي‌شود. سازه‌ها و تجهيزات سازمان آب و فاضلاب (آبفا) در منطقۀ يك تهران از جمله تجهيزات آسيب‌پذيرند كه در پهنۀ شمالي تهران گسترده شده‌اند. محدودۀ اخير به‌دليل وسعت حوضه‌هاي بالادست، شيب زياد و افزايش شدت و حجم بارش نسبت به ساير نواحي تهران، تسطيح زمين و ناتواني مسيل‌ها در هدايت جريان آب با مشكل رواناب‌هاي شديدي در هنگام بارندگي مواجه است. اين پژوهش با استفاده از داده‌هاي رقومي ارتفاعي 10 متر منطقه (DEM)، نقشۀ زمين‌شناسي 1:100000، نقشۀ خاك منطقه، آمار و داده‌هاي هواشناسي و هيدرومتري سال‌هاي1351 تا 1392، آمار جمعيت 1385، داده‌هاي مكاني از مراكز درماني- امدادي (پايگاه امداد، آتش‌نشاني، پايگاه مديريت بحران، مراكز درماني و بيمارستان)، مراكز خطر (گاز، پمپ بنزين، خطوط برق، مخازن )، كاربري اراضي انجام گرفته است. در مراحل تحقيق، ابتدا زيرمعيارهاي مؤثر بر آسيب‌پذيري منطقۀ تحقيق، تعريف شده و به روشAHP-FUZZY وزن‌دهي شدند و در نتيجه ميزان تأثير هر كدام بر آسيب‌پذيري شاخص‌هاي مورد نظر مشخص شده و با به‌كارگيري مدل TOPSIS توزيع شدند. نتايج مطالعات نشان داد شاخص‌هاي تراكم مراكز خطر (ايستگاه گاز و خطوط انتقال نيرو)، بافت فرسوده، شيب، تراكم نسبي جمعيت، شرايط تأسيسات (از لحاظ قطر و عمق كار گذاشتن) و وجود مسيل‌هاي شمال تهران (دركه، دربند، ولنجك، مقصودبيك، جمشيديه، دارآباد و لارك) كه مانع دفن تأسيسات در عمق زياد به‌منظور محافظت و امنيت بيشتر است، در افزايش آسيب‌پذيري دخيل‌اند. همچنين مقايسۀ يافته‌ها آشكار كرد كه در منطقۀ مركزي و شمالي محدودۀ تحقيق كه تراكم تأسيسات آبرساني بيشتر است، در صورت رخداد حادثۀ فضايي مناسب براي استقرار تأسيسات آبرساني اضطراري يافت نمي‌شود و در قياس با آن در بخش‌هاي جنوبي اين منطقه كه تراكم تأسيسات آبرساني كمتر است، فضاهاي مناسب از جمله فضاهاي سبز شهري بيشترند.