نظامِ « فعل » در گويشِ « اناركي »: مقوله‌هاي « واژمعنايي » و، نظامِ مطابقۀ « انشقاقي »

انارك، از بخش­هاي شهرستان نائين، در شرق استان اصفهان است. داده­هاي اناركي حاكي­اند كه در اين گويش، نشانۀ هر سه وجه امري، اخباري و التزامي، يكسان و پيشوندe- است. نشانه­هاي زمان گذشته و نفي در اين گويش به ترتيب پسوند-tو پيشوندna- هستند، با اين توضيح كه زمان گذشته در بسياري از افعال اناركي، با «نظام مطابقۀ انشقاقي» اين گويش نيز رمزگذاري مي­شود. با اين نظام دو شقي و نادر، جايگاه و مقولۀ ساختواژي نشانه­هاي مطابقه نسبت به زمان تغيير مي­كند، به­طوري­كه در زمان حال، صورت پسوند و در زمان گذشته، صورت پيش­بست دارند. واكاوي وضعيت حاضر در اين گويش از آن­رو اهميت دارد كه نشانه­هاي مطابقه، در غالب زبان­هاي دنيا، وندهاي تصريفي هستند و به دليل اصل «وابستگي» گرايش به كسب آخرين جايگاه در فعل دارند. با وجود اين، مشاهده مي­شود كه داده­هاي اناركي، اصل جهاني «وابستگي» را نقض و مطابقۀ فاعلي را در زمان گذشته با واژه‌بست و نيز در نزديك­ترين نشانه به پايه برقرار مي­كند.